Một quyết định bất ngờ vừa được ban hành đã khiến bảng giá xăng dầu tại các trạm nhiên liệu trên toàn quốc thay đổi diện mạo ngay trong đêm. Điều gì đã tác động mạnh mẽ đến mức giá bán lẻ, giúp người dân tiết kiệm được một khoản chi phí đáng kể cho mỗi bình xăng trong bối cảnh thị trường năng lượng có nhiều biến động?
Chính phủ vừa áp dụng cơ chế điều chỉnh thuế bảo vệ môi trường và thuế tiêu thụ đặc biệt về mức 0% nhằm bình ổn thị trường nhiên liệu trong nước. Sự điều chỉnh này không chỉ giúp kéo giảm giá xăng dầu xuống mức thấp hơn nhiều so với các nước láng giềng mà còn tạo đà phục hồi cho các hoạt động vận tải và sản xuất kinh doanh trong giai đoạn then chốt.
Quyết sách thuế 0% và nỗ lực bình ổn giá từ Chính phủ
Theo Báo Lao động, ngày 26-3-2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 482/QĐ-TTg về việc áp dụng mức thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay. Đây được xem là một bước đi mang tính “lợi ích quốc gia” nhằm giảm áp lực chi phí sinh hoạt cho người dân và hỗ trợ doanh nghiệp trước những diễn biến phức tạp của thị trường năng lượng quốc tế.
Giá xăng tiếp tục giảm trong phiên điều hành giá ngày 26.3.3036. Ảnh: Hải Nguyễn
Cụ thể, trong khoảng thời gian từ 24h00 ngày 26-3-2026 đến hết ngày 15-4-2026, mức thuế bảo vệ môi trường đối với các loại xăng (trừ etanol), dầu diesel và nhiên liệu bay được đưa về mức 0 đồng/lít. Đây là một sự cắt giảm triệt để, tạo ra khoảng trống lớn để giá bán lẻ có dư địa giảm sâu, phản ánh trực tiếp nỗ lực của các cơ quan quản lý trong việc kìm giữ lạm phát.
Bên cạnh đó, quyết định này cũng quy định xăng, dầu diesel và nhiên liệu bay thuộc đối tượng không phải kê khai, tính nộp thuế giá trị gia tăng (VAT) nhưng vẫn được khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào. Đồng thời, mức thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với các loại xăng cũng được ấn định ở mức 0%. Cơ chế “thuế chồng thuế” thường thấy trong giá xăng nay đã được dỡ bỏ tạm thời để ưu tiên mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô.
Chi tiết đà giảm mạnh của xăng RON95-III và các mặt hàng dầu
Trong phiên điều hành giá ngày 26-3, sự kết hợp giữa việc giảm thuế và điều tiết quỹ bình ổn đã mang lại kết quả tích cực cho giá bán lẻ xăng dầu trong nước. (Theo Báo Nhân dân điện tử). Mặt hàng xăng RON95-III ghi nhận mức giảm mạnh nhất trong kỳ này với con số 5.625 đồng/lít, đưa giá bán tối đa về ngưỡng không cao hơn 24.332 đồng/lít. Đây là mức giảm kỷ lục trong một kỳ điều hành, mang lại sự phấn khởi lớn cho những người sử dụng phương tiện cá nhân.
Đối với xăng sinh học E5RON92, mức giá cũng giảm đáng kể 4.749 đồng/lít so với giá bán tối đa hiện hành, chốt ở mức không cao hơn 23.326 đồng/lít. Với mức giá này, xăng E5RON92 hiện đang thấp hơn xăng RON95-III khoảng 1.006 đồng/lít. Sự chênh lệch này tiếp tục khuyến khích người dân chuyển sang sử dụng các loại nhiên liệu thân thiện với môi trường hơn khi chi phí vận hành hằng ngày được cắt giảm tối đa.
Không chỉ xăng, các mặt hàng dầu cũng ghi nhận xu hướng đi xuống, dù mức giảm có phần khiêm tốn hơn. Dầu diesel 0.05S giảm 2.459 đồng/lít, giá bán mới không cao hơn 35.440 đồng/lít. Dầu hỏa cũng giảm 971 đồng/lít, về mức 35.384 đồng/lít. Tuy nhiên, một ngoại lệ đáng chú ý là dầu mazut 180CST 3.5S lại tăng nhẹ 1.503 đồng/kg, giá bán không cao hơn 21.748 đồng/kg, phản ánh sự phân hóa trong nhu cầu nhiên liệu công nghiệp.
Vị thế giá xăng dầu Việt Nam trong tương quan khu vực
Sau đợt điều chỉnh giảm thuế lần này, giá xăng dầu của Việt Nam hiện đang đứng ở mức trung bình và thấp hơn đáng kể so với nhiều quốc gia có chung đường biên giới cũng như trong khu vực Đông Nam Á. Điều này khẳng định hiệu quả của các công cụ điều tiết giá của Chính phủ trong việc bảo vệ thị trường nội địa trước các cú sốc giá từ bên ngoài.
Khi so sánh với giá xăng tại Singapore – một trung tâm lọc hóa dầu lớn, mức giá tại đây lên tới 71.357 đồng/lít, gấp gần 3 lần so với Việt Nam. Thậm chí so với các nước có sự can thiệp của Chính phủ như Thái Lan (28.166 đồng/lít – đã trợ giá) hay Campuchia (35.789 đồng/lít – đã trợ giá), mức giá 24.332 đồng/lít của xăng Việt Nam vẫn cho thấy sự cạnh tranh vượt trội.
Tại các thị trường lân cận khác, giá xăng tại Lào hiện đang ở mức rất cao là 47.682 đồng/lít, trong khi Trung Quốc – quốc gia khống chế giá nghiêm ngặt – cũng đang duy trì mức 34.827 đồng/lít. Việc giữ giá nhiên liệu ở mức thấp không chỉ giúp ổn định đời sống nhân dân mà còn là “điểm tựa” để các doanh nghiệp logistics và xuất khẩu duy trì sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.
Quỹ bình ổn giá và những áp lực tài chính còn hiện hữu
Để có được mức giảm sâu như kỳ điều hành ngày 26-3, không thể không nhắc đến vai trò của Quỹ bình ổn giá xăng dầu (BOG). Bộ Công Thương cho biết, trước diễn biến phức tạp của giá thế giới và biến động tỉ giá VND/USD, Quỹ BOG đã được chi liên tục từ kỳ điều hành ngày 10-3-2026. Đây là biện pháp kỹ thuật quan trọng nhằm “cắt ngọn” các đợt tăng giá sốc, đảm bảo giá trong nước không biến động quá gắt theo thị trường toàn cầu.
Tính đến thời điểm hiện tại, số dư Quỹ bình ổn giá xăng dầu ước tính còn khoảng 320 tỉ đồng. Dù con số này đã sụt giảm đáng kể sau các kỳ chi mạnh tay, nhưng vẫn là nguồn lực dự phòng cần thiết cho các đợt điều hành tiếp theo. Sự phối hợp nhịp nhàng giữa công cụ thuế và quỹ bình ổn cho thấy một chiến lược quản lý linh hoạt, ưu tiên lợi ích của người tiêu dùng trong giai đoạn nhạy cảm.
Việc áp dụng thuế 0% là một giải pháp tình thế nhưng vô cùng mạnh mẽ, tạo ra hiệu ứng lan tỏa tích cực đến giá cả hàng hóa dịch vụ khác. Khi chi phí vận chuyển giảm, áp lực lên giá thực phẩm và các nhu yếu phẩm cũng sẽ được giải tỏa phần nào, từ đó hỗ trợ tích cực cho mục tiêu kiểm soát CPI trong quý II năm 2026.
Bảng giá xăng dầu áp dụng từ ngày 26-3-2026
| Loại nhiên liệu | Giá mới (đồng/lít hoặc kg) | Mức tăng/giảm (đồng) |
|---|---|---|
| Xăng RON95-III | 24.332 | Giảm 5.625 |
| Xăng E5RON92 | 23.326 | Giảm 4.749 |
| Dầu diesel 0.05S | 35.440 | Giảm 2.459 |
| Dầu hỏa | 35.384 | Giảm 971 |
| Dầu mazut 180CST 3.5S | 21.748 | Tăng 1.503 |
Nguồn: Liên Bộ Công Thương – Tài chính
Với đà giảm sâu của giá xăng, đây là thời điểm thuận lợi để các doanh nghiệp vận tải điều chỉnh lại biểu cước phí và người dân có thể tối ưu hóa chi phí di chuyển cá nhân. Tuy nhiên, người tiêu dùng cũng cần theo dõi sát sao các diễn biến tiếp theo sau ngày 15-4-2026, khi chính sách thuế đặc biệt này hết hiệu lực, để có kế hoạch tài chính phù hợp cho các giai đoạn điều hành giá xăng dầu tới đây.