Một chất độc lẽ ra không bao giờ được phép có mặt cạnh làn da trẻ sơ sinh vừa bị phát hiện trong tã bỉm của loạt thương hiệu lớn, và đáng sợ hơn, nó đã len cả vào máu lẫn nước tiểu của nhiều đứa trẻ. Trong khi đó, tiêu chuẩn quốc gia vẫn để trống mục kiểm tra chất này…
Kết quả kiểm định do báo Kinh tế Tham khảo (Trung Quốc) công bố đang làm dấy lên nhiều lo ngại khi phát hiện một số thương hiệu tã bỉm trẻ em phổ biến có chứa formamide – chất được Liên minh châu Âu xếp vào nhóm có nguy cơ ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. Đáng chú ý, chất này cũng được phát hiện trong nhiều mẫu máu và nước tiểu của trẻ nhỏ, trong khi tiêu chuẩn quốc gia hiện hành chưa quy định nội dung kiểm tra đối với hợp chất này.
Theo điều tra của báo Kinh tế Tham khảo (Economic Information Daily), vụ việc bắt nguồn từ phản ánh của nhiều phụ huynh về tình trạng con em họ thường xuyên gặp các biểu hiện kích ứng da khi sử dụng một số dòng tã bỉm nhất định. Nhiều trường hợp ghi nhận trẻ bị hăm đỏ kéo dài, vùng da tiếp xúc bị tổn thương tái diễn nhiều lần. Tuy nhiên, khi ngừng sử dụng hoặc chuyển sang sản phẩm khác, các biểu hiện này giảm đáng kể.
Một phụ huynh tại tỉnh An Huy cho biết con chị đã sử dụng dòng tã “Tiểu Sâm Lâm” của Huggies liên tục trong khoảng tám tháng. Trong thời gian đó, tình trạng hăm da của trẻ kéo dài và không cải thiện rõ rệt. Sau khi đổi sang thương hiệu khác, các triệu chứng biến mất. Tuy nhiên, khi quay lại sử dụng sản phẩm cũ, hiện tượng kích ứng tiếp tục xuất hiện.
Để làm rõ phản ánh từ người tiêu dùng, tòa soạn đã ủy thác cho một phòng thí nghiệm chuyên môn thực hiện kiểm tra trên nhiều mẫu tã bỉm bằng công nghệ sắc ký khí – khối phổ. Quá trình thử nghiệm được thiết kế nhằm mô phỏng môi trường thực tế khi trẻ mặc tã trong thời gian dài.
Kết quả cho thấy một số sản phẩm thuộc các thương hiệu Huggies (好奇), Beaba Baby (碧芭宝贝) và Babycare đều phát hiện sự hiện diện của formamide với hàm lượng khác nhau. Ngoài ra, một số mẫu còn ghi nhận sự xuất hiện của hợp chất 1,2-propylene glycol. Trong đó, Huggies là thương hiệu thuộc tập đoàn Kimberly-Clark của Mỹ và đang nằm trong nhóm dẫn đầu thị phần, trong khi Beaba Baby và Babycare là các thương hiệu nội địa của Trung Quốc.
Một chuyên gia tham gia quá trình kiểm định cho biết kết quả này vượt xa dự đoán ban đầu. Theo đánh giá của ông, với quy trình sản xuất thông thường, sự xuất hiện của formamide trong tã bỉm là điều không được kỳ vọng, và tỷ lệ phát hiện thực tế cao hơn nhiều so với nhận định trước đó.
Để tiếp tục kiểm chứng khả năng liên quan giữa sản phẩm và mức độ phơi nhiễm, một phóng viên đã tiến hành thử nghiệm cá nhân bằng cách đeo một chiếc tã trong suốt một đêm. Do kích cỡ sản phẩm không phù hợp, chiếc tã được cố định ở vùng bắp tay nhằm duy trì điều kiện tiếp xúc kéo dài.
Kết quả xét nghiệm trước và sau thử nghiệm cho thấy nồng độ formamide trong máu tăng từ khoảng 2.000 ng/ml lên hơn 4.000 ng/ml, tương đương mức tăng gần gấp đôi sau một đêm tiếp xúc.
Đáng chú ý hơn, Trung tâm Nghiên cứu Phổ khối và Ứng dụng Lâm sàng thuộc Trung tâm Lâm sàng Y tế Công cộng tỉnh Sơn Đông đã thực hiện xét nghiệm trên hơn 100 mẫu máu và nước tiểu của trẻ em được thu thập từ khoa Nhi tại các bệnh viện hợp tác. Kết quả cho thấy formamide xuất hiện trong nhiều mẫu xét nghiệm với nồng độ được các chuyên gia đánh giá là cần được quan tâm về mặt sức khỏe.
Ông Yu Zhaoyan, Giám đốc đặc biệt của trung tâm, cho biết formamide là chất ngoại sinh, không được cơ thể con người tự sản sinh. Đồng thời, đây cũng là hợp chất có tốc độ chuyển hóa tương đối nhanh. Theo ông, việc vẫn phát hiện nồng độ đáng kể trong máu cho thấy khả năng trẻ đã tiếp xúc thường xuyên với nguồn phát sinh từ môi trường hoặc các vật dụng sử dụng hằng ngày trong thời gian dài.
Ông Yu Zhaoyan cảnh báo việc tiếp xúc kéo dài với lượng nhỏ formamide có thể tạo ra những tác động không mong muốn đối với chức năng gan, thận, đồng thời ảnh hưởng đến các quá trình sinh học liên quan đến tế bào sinh sản và chuyển hóa hormone của cơ thể. Kết quả đối chiếu với nhóm người trưởng thành cũng cho thấy tỷ lệ phát hiện và nồng độ chất này ở trẻ em cao hơn đáng kể.
Theo thông tin được công bố, formamide ở điều kiện nhiệt độ thông thường tồn tại dưới dạng chất lỏng không màu. Liên minh châu Âu hiện xếp chất này vào nhóm độc tính sinh sản 1B và đưa vào danh mục các hợp chất cần được kiểm soát chặt chẽ. Tại Trung Quốc, formamide đã bị cấm sử dụng trong các sản phẩm mỹ phẩm.
Một số chuyên gia môi trường nhận định formamide có khả năng thẩm thấu qua da và đi vào hệ tuần hoàn. Trong môi trường kín như khi trẻ mặc tã liên tục trong thời gian dài, hợp chất này có thể được giải phóng từ từ, dẫn đến nguy cơ tiếp xúc ở mức thấp nhưng kéo dài. Do các cơ quan trong cơ thể trẻ nhỏ vẫn đang trong quá trình phát triển, khả năng tích lũy và các tác động liên quan được cho là cần được nghiên cứu và theo dõi chặt chẽ hơn so với người trưởng thành.
Vụ việc cũng làm nổi bật khoảng trống trong công tác quản lý. Theo phản ánh của các chuyên gia, tiêu chuẩn quốc gia hiện hành của Trung Quốc đối với tã trẻ em (GB/T 28004.1-2021) hiện chưa quy định nội dung kiểm tra cũng như giới hạn cho phép đối với formamide.
Ông Yu Zhaoyan kiến nghị cơ quan chức năng sớm tiến hành rà soát toàn diện ngành sản xuất tã bỉm, đồng thời nghiên cứu sửa đổi các tiêu chuẩn liên quan nhằm bổ sung danh mục kiểm tra bắt buộc đối với những hợp chất có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe cùng ngưỡng an toàn cụ thể.
Trong quá trình liên hệ với các doanh nghiệp dưới danh nghĩa người tiêu dùng, phóng viên cho biết bộ phận chăm sóc khách hàng của các thương hiệu liên quan đều khẳng định sản phẩm đang đáp ứng các tiêu chuẩn quốc gia hiện hành. Tuy nhiên, các đơn vị này chưa cung cấp được báo cáo kiểm định chuyên biệt đối với formamide theo yêu cầu.
Ngày 18/6, Babycare đã phát đi thông cáo cho biết doanh nghiệp đã triển khai đợt rà soát chuyên biệt đối với toàn bộ chuỗi sản xuất. Thương hiệu này khẳng định các quy định nội bộ không cho phép bổ sung formamide vào nguyên liệu đầu vào, đồng thời cho biết sẽ tiến hành kiểm tra lại toàn bộ nguyên liệu, nhà cung cấp và quy trình sản xuất nhằm làm rõ các thông tin đang được dư luận quan tâm.
Minh Tuyến
Theo Tạp chí Sở hữu trí tuệ & Sáng tạo (Đăng: 18/6/2026 | 13:50