Do chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và vắc xin phòng ngừa, việc thực hiện các biện pháp phòng tránh đóng vai trò then chốt trong việc hạn chế lây lan.
Báo Người Đưa Tin đưa tin với tiêu đề: “Bệnh viện Bạch Mai phát cảnh báo “NÓNG” về bệnh dịch”, nội dung được đăng tải như sau:
Trong khoảng 1 tháng gần đây, mỗi ngày Trung tâm Nhi khoa – Bệnh viện Bạch Mai tiếp nhận 5-6 trường hợp tay chân miệng tới khám, cao hơn so với cùng kỳ năm ngoái. Đây cũng là thời điểm vào mùa của bệnh, tiềm ẩn nguy cơ tăng nặng, các gia đình cần lưu ý để phòng tránh cho con em mình.
Bệnh truyền nhiễm dễ lây, xảy ra chủ yếu ở trẻ dưới 5 tuổi
Theo TS.BS Trần Trang Anh – Trung tâm Nhi khoa, Bệnh viện Bạch Mai, tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm do virus, thường gặp ở trẻ nhỏ dưới 5 tuổi, đặc biệt là nhóm dưới 3 tuổi. Tác nhân gây bệnh chủ yếu là các virus thuộc nhóm Enterovirus, trong đó phổ biến nhất là Coxsackievirus A16 và Enterovirus 71 (EV71).
Bệnh có khả năng lây lan nhanh qua đường tiêu hóa và tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết từ người bệnh như nước bọt, dịch từ các nốt phỏng hoặc phân. Chính vì vậy, môi trường nhà trẻ, trường học là nơi dễ bùng phát dịch nếu không có biện pháp kiểm soát tốt.
Các triệu chứng điển hình của tay chân miệng bao gồm sốt nhẹ, đau họng, loét miệng và phát ban dạng mụn nước ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, mông hoặc đầu gối. Phần lớn các trường hợp diễn tiến nhẹ và có thể tự khỏi sau 7–10 ngày. Tuy nhiên, bệnh vẫn tiềm ẩn nguy cơ biến chứng nguy hiểm, đặc biệt khi liên quan đến chủng virus EV71.
Cảnh giác với chủng EV71 gây biến chứng nặng và các cấp độ bệnh
Chủng EV71 là chủng lưu hành phổ biến tại Việt Nam và là một trong những chủng được ghi nhận thường gây ra các biến chứng nặng về tim mạch, suy tuần hoàn, suy hô hấp và tổn thương thần kinh. Việc xác định chính xác chủng virus cần đến các xét nghiệm chuyên sâu, thường áp dụng trong các trường hợp bệnh nặng.
Bệnh được phân chia thành 4 cấp độ dựa theo mức độ nghiêm trọng của triệu chứng, nhằm đánh giá tình trạng và can thiệp kịp thời khi bệnh chuyển biến nặng.
Ở cấp độ 1 – mức độ nhẹ nhất, trẻ thường chỉ có biểu hiện mệt mỏi, sốt nhẹ hoặc sốt thoáng qua, kèm theo các nốt mụn nước rải rác trên da. Những tổn thương này có thể dễ nhầm với thủy đậu, tuy nhiên thường tập trung ở lòng bàn tay, bàn chân, quanh miệng và đầu gối. Giai đoạn này có thể được theo dõi và chăm sóc tại nhà nếu không có dấu hiệu bất thường.
Khi bệnh chuyển sang cấp độ 2, các triệu chứng trở nên rõ rệt và phức tạp hơn. Trẻ có thể sốt cao kéo dài trên 48 giờ, quấy khóc, ngủ không yên, nôn ói hoặc xuất hiện tình trạng giật mình. Đặc biệt, nếu trẻ giật mình nhiều, sốt cao không đáp ứng thuốc hạ sốt, nhịp tim nhanh hoặc có biểu hiện run tay chân, đi loạng choạng, khó nuốt, thay đổi giọng nói… cần đưa đến cơ sở y tế ngay lập tức. Đây là giai đoạn có nguy cơ cao dẫn đến biến chứng nặng.
Ở cấp độ 3, bệnh đã tiến triển nghiêm trọng với các dấu hiệu như mạch nhanh bất thường, huyết áp tăng, rối loạn nhịp thở, vã mồ hôi, rối loạn ý thức hoặc tăng trương lực cơ. Trẻ cần được điều trị tích cực tại bệnh viện để hạn chế nguy cơ tử vong.
Cấp độ 4 là giai đoạn nguy kịch nhất, với các biểu hiện như sốc, phù phổi cấp, tím tái, rối loạn nhịp thở và nhịp tim bất thường. Nếu không được cấp cứu kịp thời, bệnh có thể đe dọa trực tiếp đến tính mạng.
Phòng bệnh vẫn là giải pháp quan trọng nhất
Do chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và vắc xin phòng ngừa, việc thực hiện các biện pháp phòng tránh đóng vai trò then chốt trong việc hạn chế lây lan. Phụ huynh cần chú ý giữ gìn vệ sinh cá nhân cho trẻ, rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, vệ sinh đồ chơi và các bề mặt tiếp xúc, đồng thời hạn chế cho trẻ tiếp xúc với người nghi mắc bệnh. Trong trường hợp lớp học có trẻ mắc tay chân miệng, cần cho trẻ nghỉ học và thực hiện cách ly theo đúng hướng dẫn của ngành y tế.
Theo TS.BS Trần Trang Anh, nếu được theo dõi và chăm sóc đúng cách, đa số trẻ mắc tay chân miệng sẽ hồi phục hoàn toàn và không để lại di chứng. Tuy nhiên, điều quan trọng là gia đình cần tuân thủ chặt chẽ hướng dẫn của bác sĩ, tái khám đúng hẹn và không chủ quan trước các dấu hiệu bất thường.
Các bác sĩ Nhi khoa cũng khuyến cáo, phụ huynh cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện các triệu chứng sớm nghi ngờ là dấu hiệu nặng của tay chân miệng như: ngủ giật mình, run tay chân, đặc biệt ở trẻ nhỏ có kích thích, quấy khóc kèm sốt…
Tay chân miệng là bệnh thường gặp nhưng không thể xem nhẹ. Nhận biết sớm, theo dõi sát và đưa trẻ đi khám kịp thời chính là chìa khóa giúp bảo vệ an toàn cho trẻ trong mùa dịch.
Báo Lao Động đưa tin với tiêu đề: “Tay chân miệng vào mùa: Trẻ nhập viện tăng, cảnh báo biến chứng”, nội dung được đăng tải như sau:
Trong khoảng một tháng trở lại đây, Bệnh viện Bạch Mai ghi nhận số ca tay chân miệng đến khám tại Trung tâm Nhi khoa tăng rõ rệt, trung bình 5-6 trường hợp mỗi ngày, cao hơn so với cùng kỳ năm ngoái. Các bác sĩ cảnh báo đây là thời điểm bệnh bước vào mùa, nguy cơ lây lan và diễn biến nặng có thể gia tăng nếu không được phát hiện sớm.
Theo TS.BS Trần Trang Anh – Trung tâm Nhi khoa, Bệnh viện Bạch Mai, tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm do virus, thường gặp ở trẻ dưới 5 tuổi, đặc biệt nhóm dưới 3 tuổi. Tác nhân chủ yếu thuộc nhóm Enterovirus, phổ biến là Coxsackievirus A16 và Enterovirus 71 (EV71). Bệnh lây lan nhanh qua đường tiêu hóa hoặc tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết của người bệnh như nước bọt, dịch từ nốt phỏng hay phân.
Môi trường nhà trẻ, trường mầm non là nơi dễ bùng phát dịch nếu không kiểm soát tốt. Triệu chứng điển hình gồm sốt nhẹ, đau họng, loét miệng và nổi mụn nước ở lòng bàn tay, bàn chân, mông hoặc đầu gối. Phần lớn ca bệnh diễn tiến nhẹ và có thể tự khỏi sau 7-10 ngày, tuy nhiên vẫn tiềm ẩn nguy cơ biến chứng nguy hiểm, nhất là khi nhiễm chủng EV71.
Đáng lo ngại, EV71 là chủng virus thường lưu hành tại Việt Nam và có thể gây biến chứng nặng như viêm não, suy hô hấp, suy tuần hoàn. Bệnh được chia thành 4 cấp độ để theo dõi và xử trí kịp thời.
Ở cấp độ 1, trẻ chỉ sốt nhẹ, mệt mỏi, xuất hiện mụn nước rải rác, có thể chăm sóc tại nhà nếu không có dấu hiệu bất thường. Tuy nhiên, khi chuyển sang cấp độ 2, trẻ có thể sốt cao kéo dài, quấy khóc, ngủ không yên, nôn ói hoặc giật mình. Đây là giai đoạn cần đặc biệt lưu ý vì nguy cơ biến chứng bắt đầu tăng.
Các bác sĩ khuyến cáo, nếu trẻ có biểu hiện giật mình nhiều, sốt cao không đáp ứng thuốc, tim đập nhanh, run tay chân, đi loạng choạng, khó nuốt hoặc thay đổi giọng nói, phụ huynh cần đưa trẻ đến cơ sở y tế ngay. Sang cấp độ 3 và 4, bệnh có thể gây rối loạn ý thức, suy hô hấp, sốc hoặc phù phổi cấp, đe dọa trực tiếp đến tính mạng nếu không được cấp cứu kịp thời.
Hiện nay, tay chân miệng chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và cũng chưa có vaccine phòng bệnh. Vì vậy, phòng ngừa vẫn là giải pháp quan trọng nhất. Phụ huynh cần rửa tay thường xuyên cho trẻ bằng xà phòng, vệ sinh đồ chơi, khử khuẩn bề mặt tiếp xúc và hạn chế cho trẻ tiếp xúc với người nghi mắc bệnh.
Trong trường hợp lớp học có ca bệnh, cần cho trẻ nghỉ học, thực hiện cách ly theo hướng dẫn của ngành y tế để tránh lây lan. Đồng thời, gia đình cần theo dõi sát các biểu hiện của trẻ, tái khám đúng hẹn và tuyệt đối không chủ quan.
Theo các chuyên gia, đa số trẻ mắc tay chân miệng sẽ hồi phục hoàn toàn nếu được chăm sóc đúng cách. Tuy nhiên, việc phát hiện sớm dấu hiệu chuyển nặng và đưa trẻ đi khám kịp thời chính là yếu tố quyết định giúp hạn chế biến chứng.
Tay chân miệng là bệnh thường gặp theo mùa, nhưng không thể xem nhẹ. Sự chủ động của phụ huynh trong phòng bệnh, nhận biết triệu chứng và xử trí đúng cách sẽ là “lá chắn” quan trọng bảo vệ trẻ nhỏ trước nguy cơ dịch bệnh.