Từ ngày 1/1/2026, nhiều quy định mới liên quan đến việc chuyển mục đích sử dụng đất từ đất vườn, đất ao và đất nông nghiệp sang đất ở chính thức có hiệu lực. Vậy chi phí chuyển đất vườn sang đất ở được tính như thế nào và người dân cần chuẩn bị những khoản tiền gì?
Từ ngày 1/1/2026, quy định về chuyển mục đích sử dụng đất từ đất vườn, đất ao hoặc đất nông nghiệp sang đất ở có nhiều thay đổi đáng chú ý, trong đó nổi bật là việc giảm mức thu tiền sử dụng đất đối với một số trường hợp nhằm giảm áp lực tài chính cho người dân.
Ba mức thu tiền sử dụng đất khi chuyển sang đất ở
Theo quy định mới, tiền sử dụng đất được tính dựa trên phần chênh lệch giữa giá đất ở và giá đất nông nghiệp, nhưng không áp dụng một mức thu chung cho toàn bộ diện tích như trước.
Trường hợp 1: Nộp 30% phần chênh lệch
Đối với diện tích nằm trong hạn mức giao đất ở do địa phương quy định, người dân chỉ phải nộp 30% phần chênh lệch giữa tiền sử dụng đất theo giá đất ở và tiền sử dụng đất theo giá đất nông nghiệp.
Đây là mức ưu đãi lớn nhất, giúp giảm đáng kể chi phí chuyển đổi.
Trường hợp 2: Nộp 50% phần chênh lệch
Phần diện tích vượt hạn mức giao đất ở nhưng không vượt quá một lần hạn mức giao đất ở sẽ phải nộp 50% phần chênh lệch.
Trường hợp 3: Nộp 100% phần chênh lệch
Nếu diện tích xin chuyển vượt quá hai lần hạn mức giao đất ở tại địa phương, người sử dụng đất phải nộp 100% phần chênh lệch theo quy định.
Ngoài tiền sử dụng đất còn phải nộp những khoản nào?
Người dân có thể phải thực hiện thêm một số nghĩa vụ tài chính khác như:
- Lệ phí cấp mới hoặc cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
- Phí thẩm định hồ sơ.
- Phí đo đạc, chỉnh lý bản đồ địa chính (nếu phát sinh).
- Các khoản phí hành chính khác theo quy định của địa phương.
Mức thu cụ thể do HĐND cấp tỉnh quyết định nên sẽ khác nhau giữa các địa phương.
Điều kiện được chuyển đất vườn sang đất ở
Không phải mọi thửa đất đều được phép chuyển mục đích sử dụng.
Việc chuyển đổi chỉ được xem xét khi:
- Phù hợp với quy hoạch sử dụng đất đã được phê duyệt.
- Phù hợp với kế hoạch sử dụng đất hằng năm của địa phương.
- Người sử dụng đất nộp hồ sơ và được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận.
Vì vậy, trước khi làm thủ tục, người dân nên kiểm tra thông tin quy hoạch tại địa phương để tránh mất thời gian và chi phí.
Hồ sơ cần chuẩn bị
Thông thường gồm:
- Đơn xin chuyển mục đích sử dụng đất.
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ, sổ hồng).
- Giấy tờ tùy thân của người sử dụng đất.
- Các giấy tờ khác theo yêu cầu của cơ quan tiếp nhận hồ sơ.
Sau khi tiếp nhận hồ sơ, cơ quan chức năng sẽ thẩm định, xác định nghĩa vụ tài chính và ban hành quyết định cho phép chuyển mục đích sử dụng đất nếu đủ điều kiện.
Người dân được lợi gì?
Điểm đáng chú ý nhất là mức thu chỉ còn 30% phần chênh lệch đối với diện tích nằm trong hạn mức giao đất ở. Chính sách này giúp giảm đáng kể chi phí hợp thức hóa đất ở, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các hộ gia đình hoàn thiện hồ sơ pháp lý về nhà đất.
Tuy nhiên, số tiền thực tế phải nộp vẫn phụ thuộc vào:
- Bảng giá đất tại địa phương.
- Hạn mức giao đất ở của từng tỉnh, thành phố.
- Diện tích xin chuyển mục đích.
- Nguồn gốc và tình trạng pháp lý của thửa đất.
Do đó, để biết chính xác chi phí, người dân nên liên hệ cơ quan tài nguyên và môi trường hoặc văn phòng đăng ký đất đai nơi có đất để được hướng dẫn cụ thể.