Có một sự thật ít ai ngờ đến: Rất có thể đĩa trái cây thơm ngon bạn ăn hôm qua, hôm nay đã thành “thức ăn” nuôi lớn tế bào ung thư mà không biết.
Bài viết trên có một số nội dung đúng về an toàn thực phẩm, nhưng cũng có những điểm được diễn giải quá mức hoặc thiếu căn cứ khoa học mạnh. Nếu xét theo bằng chứng y học hiện nay:
1. Trái cây bị nấm mốc: Nên bỏ hoàn toàn
Đây là khuyến cáo tương đối chính xác.
Một số loại nấm mốc có thể sinh ra độc tố như aflatoxin, đặc biệt trên các loại hạt, ngũ cốc, đậu phộng. Với trái cây mềm, khi đã xuất hiện nấm mốc, sợi nấm có thể lan sâu vào bên trong mà mắt thường không nhìn thấy.
Vì vậy:
- Trái cây mềm (cam, quýt, đào, dâu, nho…) bị mốc: nên bỏ cả quả.
- Không nên chỉ cắt phần mốc rồi ăn phần còn lại.
2. Trái cây quá to hoặc hình dáng lạ = gây ung thư?
Kết luận này chưa chính xác.
Trái cây có kích thước lớn bất thường có thể do:
- Giống cây.
- Điều kiện canh tác tốt.
- Kỹ thuật trồng trọt.
- Chất điều hòa sinh trưởng được phép sử dụng.
Ngoại hình “to”, “đẹp” hoặc “méo” không phải bằng chứng cho thấy quả chứa chất gây ung thư.
Điều đáng quan tâm là:
- Dư lượng thuốc bảo vệ thực vật vượt ngưỡng.
- Hóa chất cấm.
- Nguồn gốc không rõ ràng.
Những yếu tố này không thể đánh giá chỉ bằng mắt thường.
3. Trái cây cắt sẵn có nguy hiểm không?
Có rủi ro, nhưng không phải cứ cắt sẵn là độc hại.
Khi trái cây đã được gọt vỏ:
- Vi khuẩn dễ xâm nhập hơn.
- Vitamin C bị hao hụt dần.
- Nếu bảo quản không đúng nhiệt độ sẽ tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm.
Tuy nhiên:
- Trái cây cắt sẵn trong siêu thị uy tín.
- Được bảo quản lạnh đúng quy định.
- Có hạn sử dụng rõ ràng.
thì vẫn có thể sử dụng tương đối an toàn.
Nguy cơ cao nhất nằm ở các khay trái cây:
- Để ngoài trời nhiều giờ.
- Không che chắn.
- Không rõ nguồn gốc.
- Có dấu hiệu chảy nước hoặc đổi màu.
4. Trái cây ép chín bằng hóa chất
Cần phân biệt rõ.
Hiện nay:
- Ethylene là chất làm chín được sử dụng hợp pháp trên thế giới.
- Nhiều loại trái cây thương mại được xử lý ethylene trước khi bán.
Điều đáng lo là việc sử dụng:
- Đất đèn (calcium carbide) công nghiệp.
- Hóa chất không được phép.
Các sản phẩm này có thể chứa tạp chất độc hại.
Dấu hiệu nghi ngờ trái cây bị ép chín:
- Vỏ vàng đều nhưng bên trong còn xanh.
- Chín quá nhanh, không có mùi thơm tự nhiên.
- Màu sắc bất thường.
Những loại trái cây nên tránh nhất
Nếu mục tiêu là bảo vệ sức khỏe, các chuyên gia thường khuyến cáo tránh:
- Trái cây có nấm mốc.
- Trái cây có mùi lên men, mùi rượu, mùi chua lạ.
- Trái cây thối nhũn, chảy nước.
- Trái cây không rõ nguồn gốc, tồn dư thuốc bảo vệ thực vật cao.
- Trái cây cắt sẵn để lâu ở nhiệt độ phòng.
Kết luận
Trong 4 nhóm được nêu, nguy cơ rõ ràng và được khoa học chứng minh mạnh nhất là trái cây bị nấm mốc. Các nội dung như quả quá to, hình dáng lạ hay chỉ vì đẹp mã mà làm tăng nguy cơ ung thư là nhận định chưa đủ cơ sở khoa học nếu không có bằng chứng về hóa chất tồn dư hoặc chất cấm trong quá trình sản xuất. Điều quan trọng hơn là chọn trái cây có nguồn gốc rõ ràng, rửa sạch, bảo quản đúng cách và loại bỏ ngay khi xuất hiện dấu hiệu hư hỏng.