Khoai lang là một trong những loại thực phẩm tốt cho cơ thể, nhưng nếu ăn không đúng cách dễ dẫn tới bệnh gan nhiễm mỡ.
Báo VTC ngày 12/7/2024 đăng bài: “Ăn khoai lang hấp mỗi ngày, người phụ nữ hoảng hốt khi nhận kết quả khám gan”, nội dung cho biết:
Gan nhiễm mỡ xảy ra khi một lượng lớn chất béo tích tụ trong gan, cản trở hoạt động của tế bào gan, từ đó gây ra các vấn đề nghiêm trọng cho sức khỏe. Các chuyên gia dinh dưỡng chỉ ra rằng, thủ phạm gây ra gan nhiễm mỡ không nhất thiết phải là thực phẩm giàu chất béo.
Khi bạn ăn các loại thực phẩm mà bạn cho là tốt cho sức khỏe không đúng cách cũng có thể tích tụ mỡ nội tạng. Ngoài ra, nghiên cứu của Mỹ còn cho thấy khi lượng vitamin C trong cơ thể quá thấp thì nguy cơ phát triển gan nhiễm mỡ sẽ cao hơn.
Ăn khoai lang, bí đỏ hấp bị gan nhiễm mỡ
Chuyên gia dinh dưỡng người Đài Loan (Trung Quốc) – Li Wanping chia sẻ trong chương trình sức khỏe có tên “Focus 2.0” về một bà nội trợ 60 tuổi không béo phì, rất chú ý đến sức khỏe. Bà nghe nói ăn đồ luộc, hấp sẽ lành mạnh hơn các kiểu chế biến khác nên thường xuyên hấp khoai lang, bí đỏ để ăn vào buổi sáng, trưa và tối.
Bà cho rằng cách nấu nướng này đơn giản, tiện lợi lại vô cùng tốt cho sức khỏe, nên duy trì ăn đều đặn trong thời gian dài. Không ngờ sau một thời gian, bà đi khám bệnh và được chẩn đoán mắc bệnh gan nhiễm mỡ mức độ trung bình.
Điều này khiến người phụ nữ vô vùng hoang mang. Bà không hiểu tại sao bản thân ăn uống lành mạnh mà lại có thể mắc bệnh được. Chuyên gia dinh dưỡng Li Wanping phân tích rằng, khoai lang và bí đỏ đều thuộc nhóm thực phẩm chứa tinh bột. Việc hấp thụ quá nhiều tinh bột sẽ chuyển hóa thành chất béo trung tính và tích tụ trong các cơ quan của cơ thể, từ đó dễ hình thành bệnh gan nhiễm mỡ.
Hơn nữa, người phụ nữ này còn ăn hai loại thực phẩm này vào cả ba bữa sáng, trưa và tối trong thời gian dài khiến lượng protein nạp vào cơ thể không đủ, cơ thể bị thiếu dinh dưỡng. Chuyên gia Li Wanping nhắc nhở rằng dù thực phẩm có tốt cho sức khỏe đến đâu thì vẫn cần phải cân bằng lượng nạp vào cơ thể, cân đối ăn thêm các thực phẩm khác nhằm đảm bảo đủ chất cho cơ thể và tránh bệnh tật.
Gan nhiễm mỡ không gây đau đớn, ngứa ngáy nhưng lại là sát thủ tiềm ẩn đối với sức khỏe. Zhang Zhenrong – bác sĩ nổi tiếng của khoa Gan mật và Tiêu hóa người Đài Loan (Trung Quốc) từng chia sẻ rằng, bệnh nhân gan nhiễm mỡ có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường cao hơn 5%, điều này cũng làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch như nhồi máu cơ tim và thậm chí còn liên quan đến ung thư gan, ung thư thực quản, ung thư dạ dày, ung thư vú.
Hàm lượng vitamin C thấp tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ
Ngoài việc chú ý đến lượng carbohydrate và chế độ ăn uống cân bằng, chuyên gia dinh dưỡng Li Wanping chia sẻ về nghiên cứu của Mỹ phát hiện ra hàm lượng vitamin C trong cơ thể thấp thì tỷ lệ mắc bệnh gan nhiễm mỡ lại khá cao. Hàm lượng vitamin C càng cao sẽ giúp ức chế sự xuất hiện của gan nhiễm mỡ.
Một số loại trái cây và rau củ có chứa hàm lượng vitamin C dồi dào bạn có thể tham khảo như: ổi, kiwi, cam, chanh, dâu tây, ớt chuông, súp lơ xanh, mướp đắng.
Chuyên trang Đời sống & Pháp luật ngày 15/8/2025 cũng đưa tin: “Ăn khoai lang hấp mỗi ngày để khỏe, người phụ nữ hoảng hốt rồi hối hận khi đi khám gan”, chia sẻ như sau:
Bác sĩ Lý Uyển Bình (Đài Loan, Trung Quốc) cho biết, gan nhiễm mỡ xảy ra khi chất béo tích tụ quá nhiều trong gan (trên 5% trọng lượng gan), cản trở hoạt động của tế bào gan và tiềm ẩn nhiều biến chứng nguy hiểm. Không ít người nghĩ bệnh chỉ do ăn quá nhiều thịt, đồ chiên rán, đồ ngọt… nhưng thực tế, một số thực phẩm lành mạnh nếu ăn sai cách cũng có thể là thủ phạm.
Ảnh minh họa
Trên một chương trình sức khỏe có tên “Focus 2.0”, bác sĩ Lý chia sẻ một ca bệnh tương tự. Đó là câu chuyện về một bà nội trợ gần 60 tuổi, không béo phì, rất chú trọng giữ gìn sức khỏe. Bà tin rằng ăn đồ hấp sẽ tốt hơn các kiểu chế biến khác, nên mỗi ngày đều dùng khoai lang và bí đỏ hấp cho cả bữa sáng, trưa và tối. Bà cũng gần như không bao giờ ăn uống thực phẩm có thêm đường, hạn chế các món dầu mỡ.
Người phụ nữ này duy trì thói quen này trong thời gian dài với suy nghĩ vừa tiện lợi, vừa lành mạnh. Tuy nhiên, trong một lần khám sức khỏe, bác sĩ phát hiện bà mắc gan nhiễm mỡ mức độ trung bình. Bà sốc vô cùng và liên tục hỏi bác sĩ mình đã làm sai ở đâu, không thể chấp nhận sự thật này. Thế nhưng, khi bác sĩ phân tích lý do mắc bệnh gan nhiễm mỡ nằm ở chính chế độ ăn uống bà cho là lành mạnh thì bà chuyển từ hoảng hốt sang hối hận.
Bác sĩ Lý giải thích: “Việc ăn đồ hấp tốt hơn nấu nhiều dầu mỡ hay nhiều muối, nhiều đường không hề sai. Nhưng có một điểm cần lưu ý là khoai lang và bí đỏ đều rất giàu tinh bột. Khi tiêu thụ quá nhiều, lượng tinh bột dư sẽ chuyển hóa thành chất béo trung tính, tích tụ trong gan và các cơ quan nội tạng. Nếu chế độ ăn lại thiếu protein và các dưỡng chất thiết yếu khác, đặc biệt là vitamin C thì nguy cơ gan nhiễm mỡ càng cao. Nữ bệnh nhân này đã mắc sai lầm”.
Ăn uống thế nào để phòng tránh gan nhiễm mỡ?
Gan nhiễm mỡ thường không gây đau hay ngứa, nhưng bác sĩ Lý Uyển Bình cảnh báo đây là “sát thủ thầm lặng” của sức khỏe. Người mắc bệnh này có nguy cơ cao hơn với tiểu đường, bệnh tim mạch, và thậm chí một số loại ung thư như ung thư gan, ung thư vú, ung thư dạ dày.
Ngoài việc kiểm soát lượng tinh bột, một nghiên cứu của Mỹ cũng cho thấy nồng độ vitamin C thấp trong cơ thể có liên quan đến nguy cơ gan nhiễm mỡ cao hơn. Đây chính là thứ mà người phụ nữ được nhắc đến ở trên thiếu trầm trọng. Trong khi đó, vitamin C giúp chống oxy hóa, giảm viêm và bảo vệ tế bào gan khỏi tổn thương.
Để bổ sung vitamin C, chuyên gia khuyến nghị nên ăn đa dạng rau củ và trái cây tươi. Đồng thời, nên kết hợp thực phẩm giàu protein như cá, thịt nạc, trứng, đậu cùng với chất béo tốt từ quả bơ, hạt và dầu oliu.
Bởi vì: “Khi thiếu protein, quá trình vận chuyển và chuyển hóa chất béo trong gan bị gián đoạn. Protein, đặc biệt là apolipoprotein, giúp kết hợp chất béo với lipoprotein để đưa ra khỏi gan nên nếu thiếu, chất béo sẽ bị kẹt lại và tích tụ, dẫn đến gan nhiễm mỡ” – bác sĩ Lý giải thích.
Ảnh minh họa
Bác sĩ Lý cũng nhấn mạnh rằng một chế độ ăn cân bằng, không lạm dụng một loại thực phẩm dù lành mạnh đến đâu, kết hợp với vận động hợp lý là chìa khóa giúp gan khỏe mạnh và phòng ngừa gan nhiễm mỡ.
Còn riêng về ăn uống, nhìn chung nên ưu tiên thực phẩm giàu protein chất lượng cao như cá biển, trứng, đậu phụ và thịt nạc nhằm duy trì khối cơ và thúc đẩy chuyển hóa mỡ. Bổ sung rau củ quả giàu chất chống oxy hóa và vitamin C như ớt chuông, súp lơ xanh, ổi, kiwi, cam, chanh giúp giảm viêm và bảo vệ tế bào gan. Ngoài ra, nghệ, tỏi, trà xanh và cà phê đen uống vừa phải cũng được ghi nhận có lợi cho chức năng gan.