Bộ Y tế đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng bệnh. Dự thảo gồm 11 chương với 120 điều, trong đó tại mục 3 gồm các điều từ 18 đến 26 đề xuất cụ thể các quy định về cách ly y tế.
Báo Đà Nẵng đưa tin với tiêu đề: “Bộ Y tế đề xuất cách ly y tế 9 bệnh truyền nhiễm sau vài giờ phát hiện”, nội dung được đăng tải như sau:
Theo dự thảo, danh mục các bệnh truyền nhiễm bắt buộc phải áp dụng cách ly y tế bao gồm: bạch hầu, ho gà, sởi, rubella, bệnh than, viêm màng não do não mô cầu, tay chân miệng, thủy đậu, quai bị. Bộ Y tế cũng đề xuất 4 nhóm đối tượng phải cách ly y tế, gồm: người mắc bệnh, người nghi ngờ mắc bệnh, người mang mầm bệnh và người tiếp xúc với tác nhân gây bệnh truyền nhiễm.
Dự thảo đưa ra 4 hình thức cách ly y tế, gồm: cách ly tại nhà hoặc nơi lưu trú (do chủ tịch UBND cấp xã quyết định); cách ly tại cơ sở khám chữa bệnh (do giám đốc cơ sở y tế quyết định); cách ly tại cửa khẩu (do người đứng đầu cơ quan phụ trách cửa khẩu quyết định).
Đồng thời đề xuất quy định cho phép trưng dụng cơ sở, địa điểm khác phục vụ cách ly trong trường hợp cần thiết như: trường học, ký túc xá; doanh trại quân đội, công an; khách sạn, nhà nghỉ, cơ sở lưu trú; nhà máy, xí nghiệp; các chung cư… Thời gian cách ly y tế của từng bệnh truyền nhiễm theo hướng dẫn của Bộ trưởng Bộ Y tế hoặc theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế thế giới.
Dự thảo cũng đề xuất quy trình xử lý chặt chẽ, quy định thời gian xử lý rất cụ thể, ngắn và mang tính bắt buộc. Theo đó, trong 3 giờ từ khi phát hiện, cơ quan y tế cấp xã phải lập danh sách đề xuất cách ly tại nhà. Trong 1 giờ tiếp theo, chủ tịch UBND cấp xã phải ban hành quyết định cách ly. Sau đó 3 giờ, các lực lượng liên quan phải được thông báo và triển khai thực hiện. Tương tự, tại cơ sở khám chữa bệnh và cửa khẩu, toàn bộ quy trình lập danh sách, phê duyệt, tổ chức cách ly đều được yêu cầu hoàn tất trong vòng 1 giờ cho mỗi bước.
Dự thảo cũng bổ sung cơ chế “ngăn chặn tạm thời”, trong tình huống khẩn cấp, người đứng đầu cơ quan y tế hoặc đơn vị liên quan có quyền yêu cầu người nghi nhiễm không rời khỏi địa điểm trong tối đa 3 giờ để chờ quyết định chính thức. Quy định này giúp hạn chế nguy cơ lây lan ra cộng đồng.
Bộ Y tế đề xuất ngân sách nhà nước sẽ chi trả cho hoạt động cách ly y tế theo quy định của Bộ Tài chính, góp phần giảm gánh nặng cho người dân và đảm bảo tính khả thi khi triển khai trên diện rộng.
Báo Người Đưa Tin đưa tin với tiêu đề: “Bộ Y tế đề xuất quy trình cách ly y tế “tính bằng giờ” đối với 9 bệnh truyền nhiễm”, nội dung được đăng tải như sau:
Chỉ trong vòng 1–3 giờ kể từ khi phát hiện ca nghi nhiễm, quy trình cách ly y tế phải được kích hoạt và hoàn tất các bước quan trọng.
Bộ Y tế đang lấy ý kiến cho dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng bệnh. Điểm đáng chú ý nhất là việc siết chặt quy trình xử lý cách ly y tế với mốc thời gian cực ngắn nhằm “bịt lỗ hổng” lây lan dịch bệnh trong cộng đồng.
Theo dự thảo gồm 11 chương và 120 điều này, Bộ Y tế đã đưa ra những quy định mang tính đột phá về đối tượng, hình thức và đặc biệt là tiến độ thực thi các biện pháp cách ly y tế.
Danh mục 9 bệnh truyền nhiễm bắt buộc cách ly y tế
Một trong những nội dung cốt lõi của dự thảo là việc xác định cụ thể danh mục các bệnh truyền nhiễm nhóm B bắt buộc phải áp dụng cách ly y tế. Danh sách này bao gồm: Bạch hầu, ho gà, sởi, rubella, bệnh than, viêm màng não do não mô cầu, tay chân miệng, thủy đậu và quai bị. Ngoài ra, tùy theo tình hình thực tế, Bộ trưởng Bộ Y tế có quyền quyết định bổ sung các bệnh truyền nhiễm nhóm B khác vào danh mục này.
Đáng chú ý, phạm vi đối tượng phải cách ly được mở rộng tới 4 nhóm thay vì chỉ tập trung vào người bệnh, bao gồm:
Người trực tiếp mắc bệnh.
Người nghi ngờ mắc bệnh.
Người mang mầm bệnh.
Người có tiếp xúc với tác nhân gây bệnh.
Quy định này cho thấy tư duy phòng bệnh chủ động, kiểm soát nguồn lây “từ sớm, từ xa”. Tuy nhiên, dự thảo cũng nêu rõ các trường hợp miễn trừ cách ly y tế như thành viên đoàn ngoại giao cấp cao hoặc các chuyên gia y tế quốc tế vào hỗ trợ ứng phó sự cố, thảm họa. Những đối tượng này vẫn phải tuân thủ nghiêm ngặt các hướng dẫn phòng bệnh riêng biệt của Bộ Y tế.
Phản ứng nhanh, quy trình xử lý không quá 3 giờ
Điểm nhấn quan trọng nhất của dự thảo chính là việc thiết lập một “khung thời gian vàng” cho công tác kích hoạt cách ly. Việc định lượng thời gian cụ thể nhằm triệt tiêu độ trễ hành chính – yếu tố từng khiến nhiều đợt dịch bùng phát nhanh trong quá khứ.
Cụ thể, tại cấp cơ sở (xã, phường), quy trình được yêu cầu thực hiện nghiêm ngặt:
Trong vòng 3 giờ từ khi phát hiện: Cơ quan y tế cấp xã phải hoàn tất lập danh sách đề xuất cách ly tại nhà.
Trong 1 giờ tiếp theo: Chủ tịch UBND cấp xã phải ban hành quyết định cách ly chính thức.
Sau 3 giờ kể từ khi có quyết định: Các lực lượng liên quan phải được thông báo và triển khai thực hiện trên thực địa.
Tại các khu vực nhạy cảm như cửa khẩu hay cơ sở khám chữa bệnh, áp lực thời gian còn lớn hơn khi mỗi bước từ lập danh sách đến phê duyệt và tổ chức cách ly chỉ được phép gói gọn trong tối đa 1 giờ.
Để hỗ trợ quy trình này, cơ chế “ngăn chặn tạm thời” cũng được đề xuất. Theo đó, người đứng đầu cơ sở y tế có quyền yêu cầu người nghi nhiễm không rời khỏi địa điểm trong tối đa 3 giờ để chờ quyết định chính thức, tránh nguy cơ mầm bệnh phát tán ra ngoài trong lúc làm thủ tục hành chính.
Đa dạng hình thức cách ly và cơ chế đảm bảo thực thi
Dự thảo đề xuất 4 hình thức cách ly linh hoạt: Tại nhà hoặc nơi lưu trú; tại cơ sở y tế; tại cửa khẩu và tại các cơ sở được trưng dụng (như trường học, ký túc xá, khách sạn, doanh trại quân đội…). Các địa điểm được trưng dụng phải đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn về thông khí, vệ sinh môi trường, an ninh và các dịch vụ hậu cần thiết yếu.
Để đảm bảo tính nghiêm minh, dự thảo quy định rõ việc cưỡng chế cách ly đối với các trường hợp không tự giác tuân thủ, với sự phối hợp chặt chẽ của lực lượng công an cấp xã.
Về mặt tài chính, nhằm giảm gánh nặng cho người dân và tăng tính khả thi khi triển khai diện rộng, Bộ Y tế đề xuất ngân sách nhà nước sẽ chi trả cho các hoạt động cách ly y tế theo quy định của Bộ Tài chính. Việc “siết chặt” quy trình bằng các mốc thời gian cụ thể, kết hợp với cơ chế tài chính rõ ràng, kỳ vọng sẽ tạo ra một lá chắn vững chắc bảo vệ sức khỏe cộng đồng trước những diễn biến phức tạp của dịch bệnh.