Thói quen dùng mỡ lợn tốt hay hại sức khỏe?
Sau khi nghỉ hưu, bà Vương (60 tuổi, sống tại Trung Quốc) dành phần lớn thời gian chăm sóc gia đình và tự tay chuẩn bị các bữa ăn hằng ngày. Giống như nhiều người thuộc thế hệ trước, bà có thói quen sử dụng mỡ lợn làm nguồn chất béo chính trong hầu hết các món ăn.
Theo chia sẻ của bà, từ nhiều năm nay, các thành viên lớn tuổi trong gia đình đều nấu ăn bằng mỡ lợn và vẫn có sức khỏe tốt. Chính vì vậy, bà tin rằng mỡ lợn là lựa chọn an toàn, thậm chí tốt hơn một số loại dầu ăn hiện đại trên thị trường.
Trong suốt gần 3 năm, mỡ lợn gần như xuất hiện trong mọi bữa cơm của gia đình, từ các món chiên, xào cho đến nấu canh.
Tuy nhiên, trong một lần khám sức khỏe định kỳ, kết quả xét nghiệm khiến bà không khỏi bất ngờ.
Các bác sĩ xác định bà bị rối loạn mỡ máu với chỉ số cholesterol toàn phần lên tới 6,5 mmol/L, triglyceride ở mức 2,8 mmol/L và cholesterol LDL (cholesterol “xấu”) đạt 4,1 mmol/L.
Ngoài ra, kết quả kiểm tra còn ghi nhận một số dấu hiệu bất thường nhẹ về chức năng gan cũng như biểu hiện sớm của tình trạng xơ vữa động mạch.
Khi khai thác chế độ ăn uống hằng ngày, bác sĩ nhận thấy bà Vương sử dụng mỡ lợn với lượng khá lớn trong thời gian dài, vượt đáng kể mức khuyến nghị thông thường.
Mỡ lợn không phải thực phẩm có hại, nhưng cần sử dụng đúng cách
Theo các chuyên gia dinh dưỡng, bản thân mỡ lợn không phải là thực phẩm gây hại nếu được sử dụng với lượng hợp lý trong chế độ ăn.
Tuy nhiên, việc tiêu thụ quá nhiều mỡ lợn trong thời gian dài có thể làm tăng nồng độ cholesterol LDL trong máu. Đây là loại cholesterol được xem là yếu tố làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý tim mạch và xơ vữa động mạch.
Đối với người lớn tuổi, khi quá trình chuyển hóa trong cơ thể diễn ra chậm hơn và hệ thống mạch máu đã trải qua quá trình lão hóa tự nhiên, nguy cơ này càng trở nên đáng lưu ý.
Dù vậy, các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng điều này không đồng nghĩa với việc phải loại bỏ hoàn toàn mỡ lợn khỏi bữa ăn. Điều quan trọng là sử dụng với lượng phù hợp và cân đối cùng các nguồn chất béo khác.
Thói quen đun đi đun lại mỡ lợn nhiều lần làm tăng nguy cơ
Bên cạnh việc sử dụng mỡ lợn thường xuyên, các bác sĩ còn phát hiện một thói quen khác của bà Vương cũng có thể ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe.
Theo đó, bà thường tận dụng phần mỡ lợn đã được đun nóng nhiều lần để tiếp tục chế biến các món ăn khác.
Theo các nghiên cứu về an toàn thực phẩm, dầu mỡ khi liên tục được gia nhiệt ở nhiệt độ cao có thể tạo ra nhiều hợp chất không có lợi cho sức khỏe.
Quá trình đun đi đun lại nhiều lần cũng có thể hình thành một lượng nhỏ chất béo chuyển hóa – yếu tố được xem là làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch.
Chính vì vậy, các chuyên gia khuyến cáo không nên tái sử dụng dầu mỡ nhiều lần, đặc biệt đối với các món ăn được chiên rán ở nhiệt độ cao.
Điều chỉnh chế độ ăn, các chỉ số mỡ máu cải thiện rõ rệt
Sau khi được bác sĩ tư vấn, bà Vương bắt đầu thay đổi thói quen ăn uống.
Bà giảm đáng kể lượng mỡ lợn sử dụng hằng ngày, đồng thời kết hợp thêm các loại dầu thực vật giàu chất béo không bão hòa như dầu ô liu, dầu hạt cải và dầu trà.
Bên cạnh đó, bà cũng chú ý kiểm soát tổng lượng chất béo tiêu thụ mỗi ngày thay vì sử dụng theo thói quen như trước.
Khoảng 6 tháng sau, khi tái khám, kết quả xét nghiệm cho thấy các chỉ số mỡ máu đã cải thiện đáng kể.
Cholesterol toàn phần giảm từ 6,5 xuống còn 5,1 mmol/L.
Trong khi đó, cholesterol LDL giảm từ 4,1 xuống còn 3,2 mmol/L.
Theo đánh giá của các bác sĩ, đây là tín hiệu tích cực, cho thấy việc điều chỉnh chế độ ăn uống hợp lý có thể mang lại lợi ích rõ rệt đối với sức khỏe tim mạch, đặc biệt ở người cao tuổi.
Các chuyên gia dinh dưỡng cũng cho rằng thay vì loại bỏ hoàn toàn mỡ lợn, điều quan trọng là sử dụng ở mức hợp lý và đa dạng hóa nguồn chất béo trong khẩu phần ăn.
Những lưu ý khi sử dụng mỡ lợn
Theo khuyến cáo của các chuyên gia, người tiêu dùng nên ưu tiên lựa chọn mỡ lợn nguyên chất, được chế biến từ thịt tươi, có nguồn gốc rõ ràng, không nhiễm bẩn và không chứa phụ gia.
Việc sử dụng mỡ đã qua chế biến nhiều lần hoặc mỡ kém chất lượng có thể làm tăng nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe.
Trong quá trình thắng mỡ, không nên để mỡ bị cháy vàng vì có thể làm giảm giá trị dinh dưỡng cũng như tạo ra những chất không có lợi cho cơ thể.
Các chuyên gia cho biết, mỡ lợn có thể phù hợp với những món chiên rán ở nhiệt độ cao do cấu trúc axit béo tương đối ổn định, ít bị biến đổi hơn so với một số loại dầu thực vật.
Trong khi đó, đối với các món xào nhanh hoặc trộn, việc ưu tiên sử dụng dầu thực vật vẫn được xem là lựa chọn hợp lý hơn.
Ngoài ra, chế độ ăn uống nên tăng cường bổ sung các nguồn chất béo không bão hòa có lợi từ dầu thực vật, cá biển, các loại hạt và đậu.
Song song với đó, duy trì thói quen vận động thường xuyên, kiểm soát cân nặng hợp lý và khám sức khỏe định kỳ cũng là những yếu tố quan trọng giúp phòng ngừa các bệnh tim mạch cũng như rối loạn chuyển hóa.
Theo các chuyên gia, một chế độ ăn cân bằng kết hợp với lối sống lành mạnh sẽ mang lại hiệu quả lâu dài hơn là chỉ tập trung vào việc loại bỏ hay sử dụng một loại chất béo nhất định.
Tác giả: Thu Hiền
Theo Tạp chí Sở hữu Trí tuệ và Sáng tạo (Đăng 26/6/2026 | 08:26)