Không rõ từ đâu lại có tên “A chan Báu”, “A chan Giáp”, ai là người đầu tiên đã đặt và gọi họ như thế? Tôi đã thử tìm nhưng chưa thấy thông tin nào liên quan cả. Nhân lúc mưa gió rét mướt, ngồi tra cứu và viết chơi cho vui.
Chữ “a chan” trong các tên gọi như trên thực ra chính là Ajahn. Có lẽ những người yêu mến đạo Phật, nhất là Phật giáo nguyên thủy, hiếm ai không biết thiền sư Ajahn Chah, một vị thầy không những lừng lẫy ở Thái Lan mà còn cả trên thế giới. Vậy Ajahn nghĩa là gì? Đây là một từ có gốc Phạn: Àcàrya, Pāli: Àcariya, được người Trung Hoa dịch là A xà lê. Từ này được dịch ra rất phong phú về mặt tên gọi, nhưng nghĩa chung có lẽ tương đương với “thầy”, “sư”, “đạo sư” trong tiếng Việt.
Ở Việt Nam, tên của các nhà sư được chia theo thứ bậc theo kiểu Trung Quốc, là đại đức, hòa thượng… Còn ở Thái Lan, danh xưng của các nhà sư được chia theo 3 “cấp”, từ cao xuống thấp, là Luang Pù (Pu) > Luang Pho > Ajahn. Luang Pù có nghĩa là “đại trưởng lão”, Luang Pho là “trưởng lão”, còn Ajahn là tên gọi chung cho các vị thầy (trong Phật giáo?). Ở Thái Lan, ngài Ajahn Chah, được xem là một bậc giác ngộ, có hàng triệu học trò trên khắp thế giới, nhưng cũng chỉ gọi là Ajahn (a chan), không hiểu vì sao không thấy ai gọi là Luang Pù (Pu) hay Luang Pho.
Nhân tiện, mới đây thấy trên mạng, ông Báu và ông Giáp đã bái một vị sư Thái Lan làm thầy. Báu viết tên vị ấy là Luangpo Jiew, và nhiều người cũng viết theo như thế. Có người còn gọi tên vị này là “Luangpo”, trong khi tên vị ấy Jiew. Tương tự như đại đức Thích Trúc Thái Minh thì tên không phải là đại đức mà phải là Thích Trúc Thái Minh. Vì ông Báu viết như thế nên tôi không rõ chữ “Luangpo” trong tên của vị này chính xác là đang chỉ Luang Pù hay Luang Pho, tức không rõ vị này là “trưởng lão” hay “đại trưởng lão”.
Tôi tra cứu thì biết được rằng, tương đương với 2 bậc “trưởng lão” và “đại trưởng lão” ở Thái Lan, thì ở đất nước Phật giáo Miến Điện mà có thể tới đây đoàn tu của sư Minh Tuệ sẽ đi vào, là 2 bậc: Ashin > Sayadaw. Có lẽ cũng nên biết để xưng hô cho đúng.
Thái Hạo
*Video tại trên trang Đoàn Văn Báu với tên của vị sư được viết như trên màn hình. Tôi có chú ý đến cú chọt gậy một em bé và véo một em bé khác của vị sư Thái Lan. Có lẽ vì các cháu đã mất trật tự khi sư phụ đang lên hình.