Bữa ăn bán trú vốn không chỉ là chuyện no hay đói, mà còn liên quan trực tiếp đến dinh dưỡng, sức khỏe và sự phát triển lâu dài của trẻ.
Chuyên trang Đời sống & Pháp luật ngày 13/4/2026 đưa tin: “Cô giáo nói trò “không ăn được thịt gà” nhưng học sinh P.A lại đáp “Có ạ”: Khoảnh khắc tréo ngoe trong phóng sự VTV24″, nội dung như sau:
Bữa ăn học đường vốn là điều rất bình thường tại trường học, nhưng khi bị đặt dấu hỏi về chất lượng và sự minh bạch, lại lập tức trở thành vấn đề lớn. Đặc biệt khi đối tượng liên quan là học sinh tiểu học, lứa tuổi cần được đảm bảo đầy đủ dinh dưỡng và sự chăm sóc đúng mức.
Trong phóng sự phát sóng ngày 12/4 mới đây của VTV24 đã ghi nhận nhiều bất thường trong bữa ăn bán trú tại Trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng (Ninh Bình) từ suất ăn thiếu dinh dưỡng, định lượng không rõ ràng đến sự chênh lệch giữa hóa đơn và thực tế, khiến dư luận không khỏi bức xúc.
Ngay đầu phóng sự, đã xuất hiện một tình tiết gây tranh cãi khi cả lớp được phát cơm nhưng một em chưa có. Khi phỏng vấn hỏi về suất cơm còn thiếu, giáo viên giải thích rằng bạn học sinh tên P.A chưa có cơm vì “không ăn được thịt gà”. Tuy nhiên, ngay khi được phỏng viên hỏi trực tiếp “Con có ăn được thịt gà không?”, học sinh này đã trả lời rõ ràng: “Có ạ”. Câu trả lời ngây ngô này không chỉ khiến người xem ngỡ ngàng mà còn làm nảy sinh nghi vấn về sự trung thực trong lời giải thích của giáo viên.
Đoạn clip và đoạn hội thoại đang gây tranh cãi trên MXH
Hình ảnh thực tế trong phóng sự cho thấy suất ăn của các em trong lớp
Hình ảnh thực tế trong phóng sự cho thấy suất ăn của các em trong lớp chỉ có phần lớn là cơm trắng, một ít đậu phụ, canh rau, vài miếng thịt gà. Trong khi đó, ở phần giới thiệu, nhà trường cho biết thực đơn có “gà rang, đậu phụ sốt cà chua, canh bí xanh” với tổng lượng gà lên tới 98kg.
Tuy nhiên, khi đi sâu vào cách tính định lượng, nhiều điểm bất hợp lý dần lộ rõ. Theo lời nhân viên nhà bếp, 98kg gà được chia suất để mỗi học sinh có khoảng gần 70g thịt chín. Nhưng thực tế, trong số đó chỉ có 38kg là thịt gà nguyên, còn lại 60kg là gà công nghiệp lẫn xương dùng để nấu canh. Khi tính toán lại và trừ phần nước, lượng thịt thực tế mỗi học sinh nhận được chỉ còn khoảng 35-50g.
Một chi tiết đáng chú ý khác nằm ở cách tính khối lượng là “cân cả nước lẫn thịt”. Điều này khiến việc kiểm soát định lượng trở nên mơ hồ, bởi phần nước trong món ăn không thể phản ánh giá trị dinh dưỡng tương đương phần thịt. Trong khi đó, theo đại diện nhà trường, việc chia suất tại lớp lại phụ thuộc nhiều vào “kỹ năng của người chia”, thậm chí có tình huống bị nhắc nhở vì “chia hơi quá tay”.
Phóng sự chỉ ra nhiều điểm bất hợp lý
Phóng sự còn chỉ ra sự chênh lệch giữa số liệu trên hóa đơn và nhu cầu thực tế. Có những hóa đơn ghi nhận lượng thực phẩm không đủ để phục vụ hơn 1.000 học sinh ăn bán trú. Số liệu về suất ăn cũng không thống nhất khi dự kiến khoảng 1.070 suất nhưng bảng định lượng lại ghi 1.086 suất, bao gồm cả suất cho học sinh và nhân viên.
Về phía nhà trường, ông Đỗ Văn Tự – Hiệu trưởng Trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng đã đưa ra các giải thích liên quan đến quy trình nhập hàng và chế biến. Tuy nhiên, những con số giữa sổ sách và thực tế vẫn tồn tại nhiều điểm không trùng khớp. Đáng chú ý, dù đại diện nhà trường thừa nhận phụ huynh có thể đến để giám sát, nhưng trong ngày ghi hình lại không có phụ huynh nào trực tiếp theo dõi quy trình.
Ông Đỗ Văn Tự – Hiệu trưởng Trường Tiểu học Đinh Tiên Hoàng
Video cũng chỉ ra một vấn đề cốt lõi khi việc công khai mới dừng ở mức nguyên liệu đầu vào, chưa có định lượng cụ thể cho từng suất ăn. Điều này khiến phụ huynh gần như không có căn cứ rõ ràng để kiểm tra xem con mình có được ăn đúng, ăn đủ hay không.
Câu chuyện này không còn dừng lại ở một bữa ăn thiếu thịt hay một suất cơm “chia chưa đều”, mà đặt ra vấn đề nghiêm túc về cách vận hành và giám sát bữa ăn học đường. Khi định lượng bị tính theo kiểu “cả nước lẫn cái”, khi số liệu trên giấy không khớp với thực tế trên bàn ăn thì quyền lợi của học sinh rõ ràng đang bị đặt vào một khoảng mơ hồ.
Bữa ăn bán trú vốn không chỉ là chuyện no hay đói, mà còn liên quan trực tiếp đến dinh dưỡng, sức khỏe và sự phát triển lâu dài của trẻ. Vì vậy, nếu khâu kiểm soát còn lỏng lẻo, cách công khai còn nửa vời, thì dù thực đơn có đẹp đến đâu trên giấy cũng khó tạo được niềm tin của phụ huynh.
Bên cạnh đó, quay trở lại mâu thuẫn ban đầu giữa câu giải thích của giáo viên và câu trả lời của bạn học sinh, sự việc cũng đặt ra những câu hỏi về tính trung thực ngay trong môi trường sư phạm. Tại sao một lý do không đúng sự thật lại được đưa ra nhanh chóng để giải thích cho một suất cơm bị thiếu? Câu trả lời “Có ạ” của đứa trẻ không chỉ khiến người lớn phải giật mình mà còn cho thấy những kẽ hở trong việc đối soát và chăm lo cho các em hằng ngày. Khi sự thật bị che lấp bởi những lời bao biện, người chịu thiệt thòi sau cùng vẫn luôn là những học sinh nhỏ tuổi – đối tượng đáng lẽ phải được ưu tiên bảo vệ và chăm sóc kỹ lưỡng nhất.
Tạp chí Phụ nữ mới trong ngày 13/4 cũng đăng bài: “Nụ cười gượng của học sinh Phương Anh khi cô giáo phán “không ăn được thịt gà”: Thấy gì qua 1 cách xử lý đầy “MÉO MÓ”?”, cho biết:
Câu chuyện về suất ăn bán trú vốn dĩ không mới. Đó là những con số tưởng chừng rất nhỏ: vài chục gram thịt, vài miếng đậu, một bát canh loãng hay đặc. Nhưng đằng sau những con số ấy lại là niềm tin của phụ huynh, là sức khỏe của học sinh, và là trách nhiệm của nhà trường.
Mới đây, một phóng sự của VTV24 đề cập đến việc “Cần công khai định lượng suất ăn học đường” ghi hình tại 1 truờng tiểu học, xuất hiện một tình huống “tréo ngoe” khiến người xem không biết nên cười hay mếu.
Trong phóng sự, máy quay ghi lại toàn bộ quy trình chia suất ăn. Thực đơn khá ổn với gà kho gừng và canh bí đao nấu xương gà. Khi phóng viên hỏi về định lượng, phía bếp cho biết mỗi suất có khoảng 70 gram thịt gà đã nấu chín. Dù vậy, trong tổng nguyên liệu gồm 98kg thịt gà, nhưng chỉ có 38kg là thịt ức, còn lại 60kg là gà công nghiệp có xương dùng để nấu canh. Thậm chí, trong bảng định lượng, phần thịt gà nấu chín lại được tính gộp cả nước lẫn cái. Đầu bếp cũng thừa nhận: “Phải tính cả nước mới đủ”. Nếu loại trừ phần nước, lượng thịt thực tế mỗi học sinh nhận được có thể chỉ còn khoảng 30-35 gram.
Nhưng tất cả những điều đó, dù đáng bàn, vẫn chưa phải là chi tiết khiến cộng đồng mạng dậy sóng.
Khoảnh khắc tréo ngoe
Điểm gây chú ý nhất lại nằm ở một khoảnh khắc rất nhỏ trong lớp học. Khi suất ăn được cô giáo chia, phóng viên phát hiện có một học sinh chưa có cơm. Trước tình huống đó, cô giáo nhanh chóng giải thích: “Có một bạn chưa có suất vì bạn ấy không ăn được thịt gà”. Tên của bạn học sinh đó là Phương Anh.
Ngay sau đó, cô giáo hướng dẫn: “Phương Anh chưa có cơm nên lên chia canh hộ”. Nhưng sau khi thêm phần ăn của học sinh Phương Anh, khi phóng viên trực tiếp hỏi lại: “Con có ăn được thịt gà không?” – Phương Anh vô tư trả lời: “Có ạ”.
Nhưng sau khi thêm phần ăn của học sinh Phương Anh, khi phóng viên trực tiếp hỏi lại: “Con có ăn được thịt gà không?” – Phương Anh vô tư trả lời: “Có ạ”. (Ảnh: VTV24)
Chỉ một câu trả lời ngắn, nhưng đủ khiến toàn bộ tình huống trở nên… khó xử và hài hước. Nếu bỏ qua yếu tố hài hước, đây lại là một chi tiết rất đáng suy ngẫm. Bởi vì câu chuyện không còn đơn thuần là thiếu một suất cơm. Nó đặt ra câu hỏi: Điều gì đã khiến một tình huống đơn giản trở nên méo mó như vậy?
Rõ ràng, trong trường hợp chia quá tay và thiếu phần, cô giáo có thể trả lời rằng bếp sẽ bổ sung thêm thức ăn cho học sinh này. Nhưng cô đã không chọn cách nói thẳng. Thay vì một lời giải thích đơn giản, minh bạch kiểu như: “Hôm nay chia hơi thiếu do quá tay, lát nữa cô sẽ bổ sung thêm cho con”, tình huống lại được xử lý bằng một lý do khác. Chính khoảnh khắc đó khiến câu chuyện không còn là chuyện thiếu một suất ăn, mà trở thành câu chuyện về cách người lớn đối diện với sai sót.
Bởi ai cũng hiểu, trong thực tế, việc chia suất ăn cho hàng chục học sinh không thể lúc nào cũng chính xác tuyệt đối. Thiếu một, hai phần là điều có thể xảy ra. Và nếu được xử lý minh bạch là thừa nhận thiếu, bổ sung ngay sau đó thì đó chỉ là một tình huống bình thường, thậm chí còn thể hiện sự linh hoạt. Nhưng khi sự thật được bẻ cong bằng một lý do khác, dù rất nhỏ, thì vấn đề lại chuyển sang một hướng khác.
Trẻ con có thể chưa hiểu hết mọi chuyện, nhưng chúng cảm nhận rất rõ:khi nào người lớn đang nói thật, và khi nào không. Một lần có thể không sao. Nhưng nếu lặp lại nhiều lần, những điều nhỏ nhặt ấy sẽ dần hình thành trong nhận thức của trẻ rằng: Sự thật có thể bị thay thế bằng một lời nói khác “thuận tiện hơn”. Sai sót không cần phải thừa nhận rõ ràng và đôi khi, nói khác đi một chút cũng không có vấn đề gì
Đó mới là điều đáng lo.
Quay lại câu chuyện ban đầu, rõ ràng vấn đề không nằm ở riêng cô giáo, cũng không chỉ ở nhà bếp. Nó bắt nguồn từ một hệ thống chưa đủ minh bạch, nơi định lượng suất ăn không được công khai rõ ràng, dẫn đến việc khó kiểm soát, khó giám sát và khi có sai lệch thì cũng khó xử lý một cách rành mạch.
Trong khi đó, theo quy định, suất ăn bán trú cần được công khai rõ ràng định lượng từng món, cả trước và sau chế biến, để phụ huynh có thể giám sát. Ở một số nơi như Hà Nội, việc này đã được thực hiện khá chi tiết. Nhưng trong trường hợp của phóng sự, nhà trường mới chỉ dừng ở việc công khai lượng thực phẩm đầu vào, chứ chưa quy đổi cụ thể thành khẩu phần cho từng học sinh.
Khi mọi thứ không rõ ràng từ đầu thì ở khâu cuối cùng người giáo viên lại phải tự xoay xở để “làm tròn tình huống”. Và chính ở những khoảnh khắc xoay xở đó, những câu chuyện như của Phương Anh xuất hiện.