Thói quen thưởng thức các loại trà, cà phê hay nước thảo mộc khi còn bốc khói vốn là một phần nhịp sống của nhiều người, nhưng việc tiêu thụ đồ uống ở nhiệt độ quá cao thường xuyên có thể gây ra những tổn thương nghiêm trọng cho thực quản.

Loại nước “nuôi tế bào ung thư” do thói quen uống quá nóng của người Việt

Nguy cơ ung thư thực quản từ đồ uống quá nóng

Mối liên hệ giữa nhiệt độ đồ uống và ung thư thực quản đã được các tổ chức y tế ghi nhận rõ ràng khi Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) xếp đồ uống trên 65°C vào nhóm có thể gây ung thư cho con người. Một nghiên cứu quy mô lớn thực hiện trên gần 500.000 người trưởng thành tại Anh vào năm 2025 đã chỉ ra rằng những người uống từ 8 cốc trà hoặc cà phê rất nóng mỗi ngày có nguy cơ mắc ung thư thực quản cao gần gấp 6 lần so với nhóm không dùng đồ nóng. Đáng chú ý là rủi ro này tăng mạnh chủ yếu ở những người duy trì thói quen tiêu thụ lượng lớn và lặp lại liên tục trong nhiều năm thay vì chỉ là những lần uống ngẫu nhiên.

Cơ chế gây tổn thương từ nhiệt độ cao

Giải thích cho hiện tượng này, các chuyên gia cho rằng chất lỏng quá nóng khi đi qua thực quản sẽ gây ra hiện tượng “chấn thương nhiệt”, làm tổn thương lớp niêm mạc mỏng manh. Tình trạng này nếu lặp lại thường xuyên sẽ kích thích các tế bào tái tạo liên tục, từ đó làm tăng khả năng xuất hiện các biến đổi bất thường dẫn đến ung thư. Ngoài ra, nhiệt độ cao còn có thể làm suy yếu hàng rào bảo vệ tự nhiên của thực quản, khiến cơ quan này dễ bị tấn công bởi axit dạ dày trào ngược và tạo thành vòng xoắn viêm nhiễm mãn tính kéo dài.

Ảnh hưởng của cách thức thưởng thức đồ uống

Nghiên cứu về cách uống cho thấy kích cỡ mỗi ngụm nước có tác động đáng kể đến mức tăng nhiệt bên trong cơ thể, cụ thể một ngụm lớn khoảng 20 ml cà phê ở 65°C có thể gây “sốc nhiệt” cục bộ cho thực quản. Ngược lại, việc uống chậm rãi từng ngụm nhỏ và có khoảng cách sẽ ít tạo ra biến động nhiệt đột ngột hơn. Thực tế các loại cà phê mang đi thường được phục vụ ở mức 85–90°C để giữ ấm, nhưng mức nhiệt tối ưu để vừa giữ trọn hương vị vừa đảm bảo an toàn cho sức khỏe được khuyến nghị là khoảng 57,8°C.

Các biện pháp thưởng thức đồ uống nóng an toàn

Để bảo vệ thực quản mà vẫn giữ được thói quen uống trà hay cà phê, các bác sĩ tiêu hóa khuyến nghị người dùng nên kiên nhẫn chờ khoảng 5 phút để nhiệt độ đồ uống giảm bớt trước khi thưởng thức. Việc mở nắp cốc mang đi, khuấy nhẹ hoặc thêm một chút sữa cũng là những cách hiệu quả để hạ nhiệt nhanh hơn. Quan trọng nhất là người dùng nên tập thói quen uống ngụm nhỏ để thử nhiệt độ trước, tránh việc nuốt một lượng lớn nước khi còn quá nóng để bảo vệ sức khỏe về lâu dài. Một câu hỏi quan trọng là liệu chúng ta có sẵn lòng dành thêm vài phút chờ đợi để đổi lấy sự an toàn cho thực quản của chính mình hay không?