Dù đầu tư vàng toàn cầu tăng mạnh, Việt Nam bị ảnh hưởng bởi các hạn chế về nguồn cung, chênh lệch giá vàng với quốc tế hơn 550 USD/ounce.
Nhu cầu vàng cao nhất từ trước tới nay
Theo Báo cáo Xu hướng Nhu cầu Vàng cả năm 2025 của Hội đồng Vàng Thế giới, tổng nhu cầu vàng năm 2025 đạt mức cao nhất từ trước tới nay, lên tới 5.002 tấn. Với đà tăng trưởng mạnh mẽ, quý 4 đã khép lại một năm tăng trưởng ấn tượng của thị trường vàng, khi bất ổn địa chính trị và kinh tế kéo dài đã thúc đẩy dòng vốn đầu tư chảy mạnh vào vàng, đưa giá trị đầu tư cả năm lên tới 555 tỉ USD.
Người dân xếp hàng chờ mua bán vàng ở Hà Nội. Ảnh: Dương Ngọc
Ông Shaokai Fan, Giám đốc khu vực châu Á – Thái Bình Dương (không bao gồm Trung Quốc) kiêm Giám đốc Ngân hàng Trung ương toàn cầu tại Hội đồng Vàng Thế giới, cho biết: “Các nhà đầu tư trên toàn cầu tiếp tục bổ sung vàng vào danh mục đầu tư, nhờ vai trò trú ẩn an toàn, lợi ích đa dạng hóa danh mục cũng như đà tăng trưởng ấn tượng của vàng. Bên cạnh đó, các ngân hàng trung ương cũng tiếp tục duy trì xu hướng mua vàng ổn định.”
Nhu cầu đầu tư vàng toàn cầu đạt mức cao kỷ lục 2.175 tấn, trở thành động lực chính cho một năm tăng trưởng đầy ấn tượng, với hàng loạt kỷ lục được thiết lập của vàng. Trên phạm vi toàn cầu, nhà đầu tư tìm kiếm kênh trú ẩn an toàn và đa dạng hóa danh mục đã đẩy mạnh rót vốn vào các quỹ hoán đổi danh mục (ETF) vàng, với lượng mua ròng đạt 801 tấn trong cả năm.
Bên cạnh dòng vốn vào các quỹ ETF, nhu cầu vàng vật chất, chủ yếu là vàng miếng và vàng xu, cũng tăng mạnh, với tổng nhu cầu toàn cầu đạt 1.374 tấn, tương đương 154 tỉ USD. Hai thị trường lớn là Trung Quốc (tăng 28% so với cùng kỳ) và Ấn Độ (tăng 17% so với cùng kỳ) ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể, chiếm hơn 50% tổng nhu cầu của phân khúc này.
Hoạt động mua vàng miếng và vàng xu tại hầu hết các thị trường ASEAN tăng lên mức cao nhất trong nhiều năm. Thái Lan ghi nhận mức đầu tư vàng cao nhất kể từ năm 2018, với giá trị đầu tư đạt mức cao nhất trong 12 năm qua, lên tới 6 tỉ USD. Indonesia cũng duy trì hoạt động đầu tư vàng cao ổn định trong nhiều quý gần đây.
Việt Nam là trường hợp ngoại lệ
Việt Nam là trường hợp ngoại lệ đáng chú ý trong khu vực ASEAN. Nhu cầu đầu tư vàng giảm 15% so với cùng kỳ năm trước, từ 8,2 tấn trong quý 4 năm 2024 xuống còn 7 tấn trong quý 4 năm 2025. Đây là quý thứ sáu liên tiếp ghi nhận mức suy giảm so với cùng kỳ và là mức thấp của quý 4 kể từ năm 2021.
Hạn chế về nguồn cung là một phần nguyên nhân dẫn đến sự sụt giảm này. Theo các nguồn tin trong ngành, tình trạng khan hiếm vàng miếng SJC đã gây áp lực lên thị trường, đồng thời đẩy mức chênh lệch giữa giá vàng trong nước và giá quốc tế lên trên 550 USD/ounce (tương đương hơn 16 triệu đồng/cây). Trong bối cảnh các lựa chọn đầu tư vàng bị thu hẹp, nhu cầu đối với vàng nhẫn 24K, một hình thức đầu tư thay thế đã gia tăng.
Trong bối cảnh giá vàng liên tục lập đỉnh, nhu cầu về vàng trang sức trên toàn cầu suy yếu như dự báo trong suốt năm, giảm 18% so với năm 2024. Tuy nhiên, tổng giá trị nhu cầu vàng trang sức lại tăng 18% so với cùng kỳ, lên 172 tỉ USD, qua đó cho thấy phân khúc này vẫn thu hút người tiêu dùng.
Nhiều cửa hàng trên “Phố vàng” Trần Nhân Tông (Hà Nội) luôn đông đúc từ nhiều tháng nay. Ảnh: Dương Ngọc
Dữ liệu về nhu cầu vàng trang sức tại các nước ASEAN cho thấy diễn biến tương đồng trước mặt bằng giá vàng ở mức kỷ lục. Nhu cầu vàng trang sức tại Việt Nam giảm 29% so với cùng kỳ năm trước, từ 3,3 tấn trong quý 4 năm 2024 xuống còn 2,4 tấn trong quý 4 năm 2025. Nhu cầu giảm xuống mức thấp nhất trong nhiều năm, trong khi giá trị tiêu thụ ghi nhận mức tăng đáng kể.
Nhu cầu mua vàng của các ngân hàng trung ương tiếp tục duy trì ở mức cao trong năm 2025, với 863 tấn vàng chính thức được bổ sung vào kho dự trữ. Mặc dù tổng nhu cầu cả năm thấp hơn ngưỡng 1.000 tấn ghi nhận trong ba năm trước đó, hoạt động mua vàng của khối ngân hàng trung ương vẫn là yếu tố quan trọng, đóng góp đáng kể vào bức tranh tổng thể về nhu cầu vàng toàn cầu.
Tổng nguồn cung vàng cũng đạt mức cao kỷ lục, chủ yếu nhờ sản lượng vàng khai thác tăng lên 3.672 tấn, trong khi nguồn cung từ vàng tái chế chỉ tăng nhẹ 3% và vẫn ở mức thấp dù giá vàng ở mức cao.
Bà Louise Street, Chuyên gia nghiên cứu thị trường cấp cao tại Hội đồng Vàng Thế giới nhận định:
Năm 2025 ghi nhận nhu cầu vàng tăng vọt cùng với đà leo thang của giá vàng. Người tiêu dùng và nhà đầu tư đều gia tăng mua và nắm giữ vàng trong bối cảnh rủi ro kinh tế và địa chính trị ngày càng trở thành “trạng thái bình thường mới”. Nhu cầu đầu tư giữ vai trò chủ đạo, khi giới đầu tư đẩy mạnh mua vàng qua nhiều kênh khác nhau, trong khi các phân khúc khác đóng vai trò hỗ trợ. Nhu cầu vàng trang sức chỉ giảm 18% so với năm 2024, bất chấp giá vàng tăng tới 67%, qua đó cho thấy người tiêu dùng vẫn sẵn sàng mua vàng ở mức giá cao. Các ngân hàng trung ương cũng tiếp tục thể hiện cam kết mạnh mẽ trong việc gia tăng dự trữ vàng.
“Với tình hình bất ổn kinh tế và địa chính trị không có dấu hiệu hạ nhiệt trong năm 2026, đà tăng trưởng mạnh mẽ của nhu cầu vàng nhiều khả năng sẽ tiếp diễn. Ngay trong tháng đầu tiên của năm, giá vàng đã lần đầu tiên vượt mốc 5.000 USD/ounce, qua đó khẳng định vai trò của vàng như một tài sản trú ẩn an toàn trong bối cảnh nhiều bất định”.