Việc lưu trữ hình ảnh chứa dữ liệu nhạy cảm trong thiết bị cá nhân có thể vô tình tạo “kẽ hở” để kẻ gian chiếm đoạt tài khoản và tài sản.
Trong thời gian gần đây, trước tình trạng tội phạm công nghệ cao gia tăng với nhiều thủ đoạn ngày càng tinh vi, cơ quan công an và các ngân hàng liên tục phát đi cảnh báo về nguy cơ rò rỉ thông tin cá nhân xuất phát từ chính điện thoại thông minh của người dùng. Theo lực lượng chức năng, việc lưu trữ hình ảnh chứa dữ liệu nhạy cảm trong thiết bị cá nhân có thể vô tình tạo “kẽ hở” để kẻ gian chiếm đoạt tài khoản và tài sản.
Công an khuyến cáo người dân tuyệt đối không lưu các loại hình ảnh sau trong điện thoại, đặc biệt trong bối cảnh điện thoại có nguy cơ bị mất, bị cài mã độc hoặc bị truy cập trái phép.
1. Ảnh giấy tờ tùy thân
Bao gồm căn cước công dân, chứng minh thư, hộ chiếu, giấy phép lái xe. Những giấy tờ này chứa đầy đủ thông tin định danh cá nhân như số định danh, ngày sinh, ảnh chân dung. Nếu bị lộ, kẻ gian có thể sử dụng để mở tài khoản ngân hàng, vay tiền, giả mạo danh tính hoặc thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật.
2. Ảnh chụp hai mặt thẻ ngân hàng, thẻ tín dụng
Hình ảnh thẻ thường hiển thị số thẻ, ngày hết hạn và mã CVV. Chỉ cần các dữ liệu này, đối tượng xấu có thể thực hiện giao dịch thanh toán trực tuyến trái phép, mua sắm gian lận hoặc rút tiền mà chủ thẻ không hề hay biết.
3. Ảnh “selfie” xác thực danh tính
Đây là ảnh chụp khuôn mặt cùng giấy tờ tùy thân khi mở tài khoản ngân hàng, ví điện tử hoặc ứng dụng tài chính. Nếu bị đánh cắp, những hình ảnh này có thể bị tái sử dụng để vượt qua các bước xác thực sinh trắc học, từ đó chiếm quyền kiểm soát tài khoản.
4. Ảnh chụp màn hình chứa OTP hoặc mã bảo mật
OTP ngân hàng, mã xác nhận giao dịch, mã khôi phục tài khoản chỉ có hiệu lực trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, nếu hình ảnh bị lộ đúng thời điểm, kẻ gian có thể đăng nhập và chiếm đoạt tài khoản chỉ trong vài phút.
5. Ảnh chứa thông tin đăng nhập
Các hình ảnh lưu tên đăng nhập, mật khẩu, mã PIN thẻ được lực lượng chức năng đánh giá là “mỏ vàng” của tội phạm mạng. Khi điện thoại bị mất hoặc nhiễm mã độc, những dữ liệu này giúp hacker truy cập trực tiếp vào tài khoản cá nhân.
6. Ảnh chứa dữ liệu tài chính cá nhân
Bao gồm sao kê ngân hàng, hợp đồng vay vốn, hợp đồng bảo hiểm, chứng từ tài chính. Khi các thông tin này bị lộ, kẻ gian có thể đánh giá khả năng tài chính của nạn nhân và xây dựng kịch bản lừa đảo tinh vi, nhắm trúng tâm lý và thói quen chi tiêu.
7. Ảnh vé máy bay, hóa đơn điện tử
Những hình ảnh có chứa mã đặt chỗ, mã QR, thông tin hành trình hoặc thanh toán có thể bị lợi dụng để truy cập dữ liệu cá nhân, thay đổi lịch trình, thậm chí thực hiện các hành vi gian lận liên quan đến dịch vụ vận chuyển và thanh toán.
8. Ảnh giấy tờ, tài liệu doanh nghiệp
Hợp đồng, báo cáo nội bộ, tài liệu mật nếu lưu trữ không an toàn trên điện thoại cá nhân có nguy cơ bị rò rỉ, gây thiệt hại nghiêm trọng cho doanh nghiệp về tài chính, uy tín và hoạt động kinh doanh.
9. Ảnh chứa mã QR liên quan đến tài khoản cá nhân
Bao gồm QR đăng nhập ứng dụng ngân hàng, ví điện tử, tài khoản mạng xã hội hoặc dịch vụ số. Nếu bị chụp lại hoặc đánh cắp, mã QR có thể bị lợi dụng để đăng nhập trái phép mà không cần mật khẩu.
10. Ảnh email, tin nhắn chứa link xác thực
Nhiều người có thói quen chụp màn hình email xác nhận, link kích hoạt tài khoản hoặc thông báo từ ngân hàng. Đây là dữ liệu có thể bị kẻ gian khai thác để chiếm quyền truy cập nếu điện thoại bị mất quyền kiểm soát.
11. Ảnh hợp đồng điện tử có chữ ký số
Các hợp đồng vay tiền, bảo hiểm, mua bán tài sản ký điện tử nếu lưu trên điện thoại cá nhân không được bảo mật chặt chẽ có thể bị lợi dụng để giả mạo giao dịch hoặc gây tranh chấp pháp lý.
12. Ảnh giấy tờ cá nhân của người khác
Công an cũng khuyến cáo không nên lưu trữ ảnh căn cước, hộ chiếu, giấy tờ của người thân, bạn bè hoặc đồng nghiệp trong điện thoại cá nhân. Khi xảy ra rò rỉ, người giữ ảnh cũng có thể liên đới trách nhiệm.
Ngoài ra công án khuyến cáo người dân cần hạn chế tối đa việc lưu trữ hình ảnh chứa thông tin nhạy cảm trong điện thoại; xóa ngay sau khi sử dụng; thiết lập mật khẩu mạnh, khóa sinh trắc học và bật các tính năng bảo mật cần thiết. Trường hợp buộc phải lưu trữ, nên sử dụng các ứng dụng hoặc thiết bị lưu trữ chuyên dụng có mã hóa để giảm thiểu rủi ro bị đánh cắp thông tin và tài sản.