Ông Nguyễn Thanh Hải được nhiều người biết đến với danh xưng ‘hiệp sĩ’ và từng là thành viên của mô hình phòng chống tội phạm ở Bình Dương, cũng có tham gia truy bắt trộm cướp trên địa bàn.
Nhắc đến Nguyễn Thanh Hải, nhiều người nhớ ngay đến hình ảnh “hiệp sĩ đường phố” từng hoạt động năng nổ trong Câu lạc bộ Phòng chống tội phạm (CLB PCTP) phường Phú Hòa, TP Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương. Đây là mô hình dân phòng tự nguyện, được thành lập từ cuối những năm 1990 nhằm hỗ trợ lực lượng công an trong việc tiếp nhận tin báo, theo dõi địa bàn và tham gia truy bắt tội phạm khi có yêu cầu hoặc tình huống khẩn cấp.
CLB PCTP không phải là lực lượng vũ trang chuyên nghiệp, không có quyền hạn như cơ quan tố tụng, mà hoạt động theo quy chế do chính quyền địa phương ban hành. Trong thời gian tham gia, ông Nguyễn Thanh Hải từng đảm nhiệm vai trò tổ viên xung kích, có giai đoạn giữ chức đội trưởng đội phòng chống tội phạm phường Phú Hòa.
Trong nhiều năm, đội PCTP phường Phú Hòa cùng các nhóm “hiệp sĩ” khác ở Bình Dương từng được ghi nhận vì hỗ trợ bắt giữ nhiều đối tượng trộm cắp, cướp giật, góp phần giữ gìn an ninh trật tự địa phương.
Rời CLB sau khi bất đồng quy chế hoạt động
Ngày 15/10/2019, Công an phường Phú Hòa xác nhận ông Nguyễn Thanh Hải đã rời khỏi CLB sau khi nộp đơn xin nghỉ vào cuối tháng 9 cùng năm. Theo chia sẻ của ông Hải khi đó, lý do ông rút khỏi mô hình là bất đồng với quy chế mới, trong đó giới hạn phạm vi hoạt động của lực lượng PCTP chỉ trong địa bàn phường. Ông cho rằng quy định này khiến việc truy đuổi tội phạm trên đường phố trở nên bị động và kém hiệu quả.
Phía chính quyền địa phương lại khẳng định việc siết chặt quy chế là để đảm bảo an toàn và thống nhất trong công tác quản lý, tránh việc vượt thẩm quyền hoặc phát sinh hậu quả ngoài ý muốn. Việc ông Hải chấm dứt tham gia CLB được xác nhận là “đúng quy trình và theo nguyện vọng cá nhân”.
Từ nhiều năm qua, mô hình “hiệp sĩ đường phố” như nhóm ở phường Phú Hòa vẫn tồn tại hai luồng quan điểm trái chiều.
Một bộ phận người dân ủng hộ, cho rằng đây là lực lượng phản ứng nhanh, góp phần hỗ trợ công an truy bắt tội phạm, mang lại cảm giác an toàn cho cộng đồng.
Ngược lại, nhiều chuyên gia pháp lý bày tỏ lo ngại khi cho rằng lực lượng tự nguyện này thiếu cơ sở pháp lý rõ ràng, dễ dẫn đến tình trạng vượt quyền, vi phạm quy trình nghiệp vụ hoặc gây nguy hiểm cho chính người tham gia.
Cơ quan chức năng từng nhiều lần đề cập đến việc chuẩn hóa hoặc thu hẹp phạm vi hoạt động của các đội dân phòng tự phát, nhằm hạn chế rủi ro pháp lý khi người dân tự ý truy bắt tội phạm mà không có nghiệp vụ chuyên môn.
Những clip “giải cứu người từ Campuchia” gây chú ý
Khoảng hơn một năm trở lại đây, ông Nguyễn Thanh Hải xuất hiện trở lại trên mạng xã hội qua loạt clip YouTube với tiêu đề như “giải cứu người bị lừa sang Campuchia” hoặc “đưa em trai về nước an toàn”. Trong các video, ông Hải thường cùng một số nhân vật được giới thiệu là nạn nhân bị dụ dỗ sang Campuchia làm việc và nay đã được hỗ trợ trở về Việt Nam.
Một số bài đăng trên Facebook cũng lặp lại theo mô típ này, kèm hình ảnh những người trẻ cảm ơn ông Hải khi về tới biên giới. Tuy nhiên, nội dung các video chủ yếu mang tính kể lại, thiếu thông tin về sự phối hợp với cơ quan chức năng, cũng như không nêu rõ trình tự pháp lý hoặc thẩm quyền của người thực hiện.