Năm 1986, mẹ bảo tôi sang nhà bác cả vay ít gạo, không ngờ bác hào phóng cho hẳn 10kg gạo. Nhưng khi mẹ đổ gạo ra, bà bỗng ôm mặt kh/óc n/ức n/ở, lý do đằng sau khiến tôi b/àng hoà/ng và cả đời không quên…
Năm 1986, tôi vừa tròn mười hai tuổi. Đó là thời điểm mà cái đói len lỏi vào từng mái nhà. Bữa cơm của gia đình tôi thường chỉ có chút gạo độn thêm khoai sắn, chan canh rau muống loãng. Cha đã mấ/t từ nhiều năm trước, để lại mẹ gồng gánh nuôi ba chị em tôi.
Hôm ấy, trời cuối đông, gió bấc hun hút thổi. Tôi thấy mẹ loay hoay bên chiếc hũ gạo đã trơ đáy. Bà bốc từng hạt còn sót lại, rồi thở dài:
– Con sang bác cả vay ít gạo, mai mẹ tìm cách trả.
Tôi r/ụt r/è xách cái túi cói cũ, chạy sang nhà bác cả. Nói ra lời nhờ vả, tôi thấy hai gò má mình n/óng r/an. Nhưng bác cả không t/rách, chỉ nhìn tôi thật lâu. Đôi mắt bác ánh lên một điều gì đó rất khó tả: vừa x/ót x/a, vừa n/ặng n/ề.
Một lát sau, bác quay vào nhà, mang ra cả túi gạo nặng trĩu, chắc phải mười cân. Bác đặt vào tay tôi, giọng khẽ r/un:
– Mang về cho mẹ con, đừng ng/ại.
Tôi vui mừng khôn xiết, líu ríu cảm ơn rồi khệ nệ ôm bao gạo về. Trên đường, cái lạnh như không còn buốt giá, vì tôi nghĩ tới cảnh cả nhà sẽ được ăn cơm trắng, không phải cháo loãng nữa.
Vừa bước vào sân, tôi hồ hởi gọi:
– Mẹ ơi, bác cho nhiều lắm!
Mẹ ra đỡ, đặt túi gạo xuống, mở miệng túi. Bất ngờ, bàn tay bà khựng lại. Giữa đống gạo trắng, có một cái hộp gỗ nhỏ, cũ kỹ, kèm một túi vải buộc chặt.
Tôi ngỡ ngàng, còn mẹ thì r//un bắ/n người, đôi mắt đỏ hoe. Bà vội mở lá thư ố vàng được gấp cẩn thận.
Giọng mẹ lạc đi khi đọc… đọc tiếp dưới bình luận
…đó là nét chữ của cha tôi.
Tay mẹ run đến mức tờ giấy mỏng rung bần bật. Tôi còn nhớ rất rõ, mẹ phải ngồi thụp xuống thềm nhà mới đọc nổi từng dòng:
“Em và các con,
Nếu một ngày nhà mình túng quẫn quá, hãy sang nhà anh cả. Trong bao gạo, anh sẽ để lại cho em thứ này. Đừng bán vội. Giữ lấy, phòng khi đường cùng…”
Mẹ đọc đến đó thì không đứng vững nữa. Bà ôm mặt khóc nức nở, tiếng khóc nghẹn lại như bị bóp chặt trong cổ.
Tôi bàng hoàng.
Cha tôi mất đã bảy năm. Tôi chưa từng nghĩ, sau từng ấy thời gian, ông vẫn còn lo cho mẹ con tôi đến vậy.
Mẹ mở túi vải. Bên trong là đôi bông tai vàng mỏng, đã cũ nhưng còn nguyên. Tôi nhận ra ngay — đó là kỷ vật cha dành dụm mua cho mẹ ngày cưới, thứ mà bà từng bán đi một phần để chạy chữa cho cha trước lúc ông mất.
Hóa ra, năm ấy bán vàng xong, bác cả đã lặng lẽ giữ lại một đôi. Không nói. Không đòi. Chỉ chờ đúng lúc.
Mẹ nắm chặt đôi bông tai, khóc như chưa từng được khóc suốt mấy năm góa bụa. Bà nói trong nước mắt:
“Cha tụi con… chết rồi mà vẫn thương mẹ con mình đến vậy…”
Tối hôm đó, nhà tôi nấu nồi cơm trắng đầu tiên sau rất nhiều tháng. Nhưng không ai ăn nhiều. Ai cũng thấy nghẹn nơi cổ.
Cả đời tôi không quên được ngày hôm ấy.
Không phải vì 10kg gạo.
Mà vì tôi hiểu ra một điều rất sớm:
Có những tình thương không nói ra, nhưng theo mình suốt cả một đời.
